Số điện thoại công ty nên đứng tên công ty, được ghi vào một sổ riêng nói rõ số nào đang nhận mã xác thực cho tài khoản nào, và khi giao cho nhân viên thì giao quyền dùng chứ không giao quyền sở hữu. Khi nhân viên nghỉ, công ty thu lại máy và số, chuyển tài khoản nhắn tin với khách sang người mới, và kiểm rằng không tài khoản quan trọng nào còn gắn với số cá nhân của người đã đi.
Với doanh nghiệp nhỏ, số điện thoại không chỉ để gọi. Nó là chìa khoá khôi phục của hộp thư, fanpage, tài khoản sàn thương mại điện tử, ứng dụng nhắn tin bán hàng. Ai giữ số là người nhận mã xác thực, tức là người có thể lấy lại, hay chiếm, những tài khoản đó. Bài này nhìn điện thoại và số máy dưới góc phân quyền, không đi vào chọn máy hay gói cước.
Số điện thoại là chìa khoá khôi phục, không chỉ là số gọi
Hãy thử liệt kê các tài khoản của công ty bạn và hỏi: nếu quên mật khẩu, mã khôi phục được gửi về số nào? Ở nhiều công ty nhỏ, câu trả lời gây giật mình: hộp thư theo tên miền khôi phục qua số của nhân viên đã lập ra nó, fanpage gắn với số cá nhân của chị quản lý cũ, tài khoản nhắn tin bán hàng đăng ký bằng số riêng của một nhân viên kinh doanh.
Mỗi trường hợp như vậy là một quyền chủ thực tế nằm ngoài tay công ty. Người giữ số không cần mật khẩu, chỉ cần bấm "quên mật khẩu" là có thể đặt lại. Họ có thể không bao giờ làm vậy, nhưng nếu họ đổi số, mất điện thoại, hay số bị thu hồi do không dùng, công ty cũng mất đường khôi phục.
Vì thế việc đầu tiên không phải mua điện thoại cho nhân viên, mà là lập danh sách: tài khoản nào của công ty đang gắn với số điện thoại nào, số đó đứng tên ai, ai đang cầm máy. Từ danh sách đó mới quyết định cần những số nào đứng tên công ty và ai được giữ.
Sổ số điện thoại: một trang ghi đủ
Sổ này nên nằm cùng sổ thiết bị, chỉ người phụ trách sửa. Ví dụ giả định một dòng cho mỗi số:
| Cột | Nội dung | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Số và nhà mạng | Ghi đầy đủ, kèm loại thuê bao | Đối chiếu khi cần làm thủ tục |
| Đứng tên | Công ty hay cá nhân; nếu cá nhân thì ai | Biết ai có quyền làm thủ tục với nhà mạng |
| Người đang giữ máy | Tên, ngày nhận | Biết hỏi ai khi cần mã xác thực |
| Tài khoản đang gắn | Hộp thư, fanpage, sàn, ứng dụng nhắn tin, ngân hàng điện tử | Biết phải chuyển gì khi người giữ đổi |
| Dùng để làm gì | Hotline bán hàng, nhận mã xác thực, liên lạc nội bộ | Tách vai trò để giao đúng người |
| Lịch sử | Đổi người giữ, mất máy, đổi sim, ngày | Truy lại khi có sự cố |
Cột "tài khoản đang gắn" là cột quý nhất và cũng khó lập nhất, vì phải đi từng tài khoản xem phần thông tin khôi phục. Làm một lần, sau đó cập nhật mỗi khi tạo tài khoản mới. Không ghi mật khẩu hay mã xác thực vào sổ này.
Tách vai trò của từng số
Số nhận mã xác thực cho tài khoản quản trị. Đứng tên công ty, nằm trong một điện thoại do chủ hoặc người phụ trách giữ, không dùng để gọi khách hằng ngày. Đây là số "chìa khoá", càng ít người cầm càng tốt.
Số hotline bán hàng, chăm sóc khách. Đứng tên công ty, giao cho nhân viên kinh doanh hoặc chăm sóc khách. Lịch sử trò chuyện với khách thuộc về công ty, không thuộc về người cầm máy.
Số liên lạc nội bộ của nhân viên. Có thể là số cá nhân của nhân viên. Không gắn tài khoản công ty nào vào đây.
Một số cho nhiều vai trò. Ở công ty rất nhỏ, có khi chỉ có một số công ty dùng cho tất cả. Vẫn được, miễn số đó đứng tên công ty và nằm trong tay chủ; nhân viên dùng qua ứng dụng nhắn tin doanh nghiệp với tài khoản phụ thay vì cầm chính chiếc máy đó.
Số cho nhân viên thời vụ, cộng tác viên. Không giao số nhận mã xác thực. Nếu họ cần liên lạc với khách trong mùa cao điểm, cấp quyền trả lời trên tài khoản nhắn tin doanh nghiệp có thời hạn, hoặc giao một số hotline phụ ghi rõ ngày thu lại. Hết mùa, thu lại theo đúng danh sách trong sổ.
Giao điện thoại công ty cho nhân viên
Khi nhân viên cần điện thoại và số của công ty cho công việc, làm theo trình tự để sau này thu hồi gọn:
- Chọn số theo đúng vai trò (hotline, không phải số nhận mã xác thực quản trị).
- Cài sẵn ứng dụng cần cho công việc, đăng nhập bằng tài khoản công ty, không bằng tài khoản cá nhân của nhân viên.
- Đặt khoá màn hình; ghi mã mở khoá ban đầu, yêu cầu nhân viên đổi và cho người phụ trách một cách mở khoá dự phòng theo quy định công ty (ví dụ tài khoản quản lý thiết bị đứng tên công ty).
- Ghi vào sổ: máy, số, ngày giao, người nhận; nhân viên ký biên bản nhận kèm cam kết dùng cho công việc.
- Nói rõ với nhân viên những gì công ty có thể thấy và không thấy trên máy, và rằng không nên lưu đồ riêng trên máy công ty.
Bước cuối là phần minh bạch. Nếu công ty bật tính năng định vị máy để tìm khi mất, nhân viên phải được biết, và công ty không dùng tính năng đó để theo dõi người ngoài giờ làm. Nếu không thể tách được, nên tắt định vị và chỉ bật khi máy thật sự thất lạc, có ghi lại.
Thu hồi khi nhân viên nghỉ việc: những thứ hay bị quên
Thu chiếc máy là phần dễ. Phần khó là những thứ gắn với số và máy. Danh sách kiểm:
- Thu máy và sim, kiểm tình trạng, ký nhận.
- Ứng dụng nhắn tin bán hàng: chuyển cuộc trò chuyện với khách sang người tiếp nhận, hoặc đăng nhập lại bằng tài khoản người mới; báo khách nếu số liên hệ thay đổi.
- Kiểm sổ số điện thoại: số này đang gắn tài khoản nào, tài khoản đó có cần đổi mật khẩu vì người cũ từng biết không.
- Kiểm ngược: tài khoản nào của công ty đang khôi phục qua số cá nhân của người nghỉ; chuyển sang số công ty.
- Xoá tài khoản cá nhân nếu nhân viên lỡ đăng nhập trên máy công ty, trước mặt họ, để họ yên tâm không ai đọc được.
- Đặt lại máy về trạng thái gốc sau khi đã chuyển dữ liệu cần giữ, trước khi giao người mới.
Điểm thứ tư hay bị quên nhất và nguy hiểm nhất. Người nghỉ việc mang theo số cá nhân, mà số đó vẫn là đường khôi phục fanpage hay hộp thư công ty, thì công ty vẫn còn phụ thuộc vào họ. Phần khôi phục tài khoản quản trị có bài riêng ở danh mục quyền chủ và tài khoản quản trị.
Tài khoản quản lý thiết bị và tài khoản cửa hàng ứng dụng
Mỗi điện thoại đời mới đều gắn với một tài khoản của hãng hệ điều hành, dùng để tải ứng dụng, sao lưu, và khoá máy khi mất. Nếu điện thoại công ty được đăng nhập bằng tài khoản cá nhân của nhân viên, thì khi họ nghỉ, máy có thể vẫn bị khoá theo tài khoản của họ, công ty không đặt lại được. Danh bạ khách, ảnh chụp hoá đơn, ghi âm cuộc gọi nếu có cũng sao lưu về tài khoản cá nhân đó.
Cách làm đúng: điện thoại công ty đăng nhập bằng tài khoản do công ty tạo, đứng tên thư điện tử của công ty, mật khẩu do người phụ trách giữ. Nhân viên dùng máy nhưng không cần biết mật khẩu tài khoản đó. Một số bộ văn phòng trực tuyến và dịch vụ quản lý thiết bị cho phép đăng ký máy công ty để quản lý tập trung; nếu dùng, hãy tìm mục quản lý thiết bị trong trang quản trị và đọc trợ giúp chính thức, vì cách làm thay đổi theo hãng và theo thời gian.
Trước khi nhận lại máy từ người nghỉ, kiểm xem máy còn đăng nhập tài khoản nào không, và chắc rằng tính năng khoá chống trộm đã được tắt hoặc gắn với tài khoản công ty. Một chiếc máy bị khoá bởi tài khoản người cũ thì gần như không dùng lại được, và công ty phải nhờ chính người đó gỡ.
Khi nhân viên muốn giữ lại số hotline đã quen khách
Tình huống hay gặp: nhân viên kinh doanh dùng số công ty ba năm, khách quen gọi số đó, giờ nghỉ việc muốn xin giữ lại số. Hoặc ngược lại, nhân viên dùng số cá nhân làm hotline từ đầu, khách lưu số đó, giờ nghỉ thì khách đi theo.
Trường hợp thứ nhất, số đứng tên công ty thì công ty có quyền giữ, và nên giữ, vì danh sách khách gắn với số đó là tài sản kinh doanh. Điều này nên được nói rõ ngay từ lúc giao máy để tránh hiểu nhầm về sau. Trường hợp thứ hai khó hơn, vì số là của cá nhân, công ty không có quyền đòi. Bài học là từ đầu không để số cá nhân làm hotline; nếu đã lỡ, chuyển dần sang số công ty khi người đó còn làm, báo khách số mới qua kênh chính thức của công ty.
Các vấn đề như danh sách khách, cam kết không lôi kéo khách sau nghỉ việc, thuộc phần hợp đồng lao động và bí mật kinh doanh. Trang này không đi vào điều khoản; bạn nên nhờ luật sư soạn hoặc rà, đối chiếu Bộ luật Lao động và các quy định hiện hành. Về quản trị quyền, nguyên tắc đơn giản: tài khoản và số mà khách liên hệ thì đứng tên công ty, nhân viên được giao quyền dùng.
Một mẹo nhỏ khi chuyển số cho người mới: nhờ chatbot soạn tin nhắn báo khách rằng người phụ trách đã thay đổi, giọng lịch sự, không nhắc lý do người cũ nghỉ. Không đưa tên khách hay số điện thoại khách vào câu lệnh; soạn mẫu chung rồi tự điền.
Câu hỏi thường gặp
Sim đứng tên nhân viên nhưng công ty trả cước thì của ai?
Về thủ tục với nhà mạng, thuê bao thuộc về người đứng tên. Công ty trả cước không làm thay đổi điều đó. Vì vậy những số quan trọng như hotline hay số nhận mã xác thực nên được chuyển sang đứng tên công ty khi người đó còn làm và hợp tác.
Có nên để một số nhận mã xác thực cho tất cả tài khoản công ty không?
Gom về một số đứng tên công ty, nằm trong tay chủ, là gọn và dễ kiểm soát. Nhưng nên có phương án dự phòng: mã khôi phục dự phòng in ra cất két, hoặc người quản trị thứ hai trên các tài khoản quan trọng, để mất máy không có nghĩa là mất tất cả.
Công ty có được xem tin nhắn trên điện thoại công ty giao cho nhân viên không?
Máy và tài khoản công việc thuộc công ty, nhưng nhân viên có thể đã lỡ dùng cho việc riêng. Nên quy định trước, thông báo rõ phạm vi công ty có thể kiểm tra và chỉ trong phạm vi công việc. Khi có tranh chấp hay nghi ngờ cụ thể, hỏi luật sư trước khi tự mở xem.
Nhân viên làm mất điện thoại công ty thì làm gì trước?
Báo ngay cho người phụ trách. Khoá sim qua nhà mạng để không ai nhận được mã xác thực, đổi mật khẩu các tài khoản gắn với máy, đăng xuất từ xa nếu có thể. Sau đó mới tìm máy. Ghi sự việc vào sổ số điện thoại.
Văn phòng nhỏ có cần điện thoại riêng cho việc nhận mã xác thực không?
Không bắt buộc, nhưng rất nên nếu công ty có nhiều tài khoản quản trị quan trọng. Một chiếc máy đơn giản, sim đứng tên công ty, cất trong văn phòng hoặc do chủ giữ, chỉ dùng để nhận mã. Nó tách hẳn quyền chủ ra khỏi các máy dùng hằng ngày.
Có nên cho nhân viên dùng ứng dụng nhắn tin cá nhân để trả lời khách?
Nên tránh. Cuộc trò chuyện với khách nằm trong tài khoản cá nhân, công ty không có quyền và không thu lại được. Dùng tài khoản nhắn tin doanh nghiệp đứng tên công ty, cấp cho nhân viên quyền trả lời, thu lại khi họ nghỉ.