PhanQuyen.comPhân Quyền
Website, tên miền, hosting

Phân quyền tài khoản hosting: bảng điều khiển, truy cập tệp, cơ sở dữ liệu tách riêng

Hosting có nhiều lớp tài khoản: chủ gói, bảng điều khiển, truy cập tệp, cơ sở dữ liệu, sao lưu. Cách cấp mỗi người đúng lớp mình cần và thu lại khi xong việc.

Young developer working at a shared desk in a coworking room in Hue, back to camera, laptop screen dimmed, coffee cup and notebook beside, rainy window light

Một gói hosting không phải một tài khoản mà là nhiều lớp tài khoản chồng lên nhau, và mỗi lớp cho một mức quyền khác. Người có tài khoản khách hàng ở nhà cung cấp có thể huỷ gói; người có bảng điều khiển có thể xoá cả website; người có quyền truy cập tệp có thể chèn mã lạ; người tải được bản sao lưu có thể mang về toàn bộ dữ liệu khách hàng. Ở công ty nhỏ, tất cả các lớp đó thường dùng chung một mật khẩu do bên làm web đặt từ năm nào.

Bài giúp chủ doanh nghiệp nhìn ra các lớp ấy, quyết định ai cần lớp nào, và cấp theo nguyên tắc mỗi người một tài khoản, đúng phạm vi, có hạn. Cách bấm cụ thể khác nhau tuỳ loại bảng điều khiển; người làm kỹ thuật tìm mục quản lý người dùng, tài khoản truy cập tệp hoặc cơ sở dữ liệu trong bảng điều khiển của nhà cung cấp và đọc trợ giúp chính thức.

Các lớp tài khoản trong một gói hosting

Không phải gói nào cũng có đủ các lớp dưới đây, nhưng hiểu chúng giúp bạn hỏi đúng câu khi nhận bàn giao hay cấp quyền.

LớpLàm được gìAi nên có
Tài khoản khách hàng ở nhà cung cấpXem hoá đơn, gia hạn, nâng cấp, huỷ gói, mở yêu cầu hỗ trợCông ty đứng tên; chủ và người dự phòng giữ đăng nhập
Bảng điều khiển hostingQuản lý tệp, cơ sở dữ liệu, hộp thư, sao lưu, tạo tài khoản conNgười làm kỹ thuật chính; chủ giữ đường khôi phục
Tài khoản truy cập tệp (SFTP, FTP)Đọc, ghi, xoá tệp trong thư mục được cấpTừng người làm kỹ thuật, mỗi người một tài khoản, giới hạn thư mục
Truy cập dòng lệnh (SSH), nếu cóChạy lệnh trên máy chủ trong phạm vi góiChỉ người thật sự cần, ưu tiên khoá thay vì mật khẩu
Người dùng cơ sở dữ liệuĐọc, ghi dữ liệu của websiteWebsite dùng một người dùng riêng; người kỹ thuật có tài khoản riêng khi cần
Tài khoản quản trị websiteĐăng bài, cài thêm phần mở rộng, quản lý người dùng của websiteCó bài riêng về vai trò người dùng website

Lớp trên cùng thường bị coi nhẹ vì nó chỉ có hoá đơn. Thực tế người giữ tài khoản khách hàng có thể huỷ gói hoặc để gói hết hạn, và khi gói bị xoá thì mọi lớp bên dưới mất theo.

Tài khoản khách hàng ở nhà cung cấp phải là của công ty

Cũng như tên miền, gói hosting nên được đăng ký bằng thông tin công ty, email chung của công ty, thanh toán bằng tài khoản công ty. Bên làm web có thể vẫn đề xuất nhà cung cấp và dựng website, nhưng họ nên được mời vào bảng điều khiển với quyền kỹ thuật, không phải là chủ của tài khoản khách hàng.

Nếu hiện tại website của bạn nằm trên gói hosting do bên làm web đứng tên, kiểu hosting đi kèm gói làm web, cần hỏi rõ ba điều. Gói đó có tách riêng cho công ty bạn không hay dùng chung máy chủ với khách khác của họ. Nếu chia tay, họ có cung cấp đủ tệp và cơ sở dữ liệu để chuyển đi không. Và trong lúc đang dùng, ai được tải bản sao lưu. Các câu trả lời nên được ghi vào hợp đồng hoặc ít nhất vào thư xác nhận.

Không có gì sai khi thuê hosting qua bên làm web, nhiều công ty nhỏ chọn vậy vì đỡ lo kỹ thuật. Điều cần tránh là để mối quan hệ đó thành điểm nghẽn duy nhất: công ty không có bản sao lưu nào trong tay và không có cách tự lấy dữ liệu của mình.

Một việc nhỏ nên làm ngay: mở tài khoản khách hàng ở nhà cung cấp hosting, xem email nhận hoá đơn và thư cảnh báo là của ai. Nhiều công ty phát hiện gói hosting sắp hết hạn chỉ vì website ngừng chạy, trong khi thư nhắc đã gửi đều đặn suốt một tháng vào hộp thư của người làm web cũ.

Truy cập tệp: mỗi người một tài khoản, giới hạn thư mục

Không dùng chung tài khoản truy cập tệp chính. Tài khoản chính của gói hosting thường thấy toàn bộ thư mục, kể cả tệp cấu hình chứa mật khẩu cơ sở dữ liệu. Cho mỗi người làm kỹ thuật một tài khoản riêng giúp biết ai đã sửa gì và thu hồi một người mà không làm phiền người khác.

Giới hạn thư mục theo việc. Người chỉ cập nhật giao diện thì chỉ cần thư mục giao diện; người tải ảnh lên thì chỉ cần thư mục ảnh. Nhiều bảng điều khiển cho phép đặt thư mục gốc cho từng tài khoản truy cập tệp.

Ưu tiên kết nối có mã hoá. Truy cập tệp qua kết nối không mã hoá để lộ mật khẩu trên đường truyền. Nếu nhà cung cấp hỗ trợ kiểu có mã hoá, chỉ dùng kiểu đó và tắt kiểu cũ nếu được.

Đặt hạn cho tài khoản cấp theo dự án. Người sửa giao diện trong hai tuần thì tài khoản sống hai tuần. Ghi ngày hết hạn vào sổ và xoá đúng ngày, kể cả khi dự án kéo dài thì gia hạn có chủ đích.

Cơ sở dữ liệu và bản sao lưu: chỗ chứa dữ liệu khách hàng

Cơ sở dữ liệu là nơi website lưu đơn hàng, thông tin khách đăng ký, tài khoản thành viên, nội dung bài viết. Website nên dùng một người dùng cơ sở dữ liệu riêng, chỉ có quyền trên đúng cơ sở dữ liệu của nó. Người làm kỹ thuật khi cần xem dữ liệu nên có tài khoản riêng, không mượn mật khẩu trong tệp cấu hình của website.

Bản sao lưu là thứ quý nhất mà cũng nhạy cảm nhất. Ai tải được một bản sao lưu đầy đủ là người đang cầm trong tay toàn bộ dữ liệu khách hàng của công ty, không cần đăng nhập vào đâu nữa. Vì vậy quyền tải bản sao lưu nên giới hạn ở người làm kỹ thuật chính và chủ doanh nghiệp. Bản sao lưu tải về phải nằm ở chỗ công ty kiểm soát, không nằm trong máy tính cá nhân hay ổ đĩa cá nhân của người làm web.

Website có thu thông tin cá nhân của khách thì việc ai được truy cập dữ liệu đó, lưu ở đâu, xoá khi nào gắn với nghĩa vụ theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và văn bản hướng dẫn hiện hành. Bài này chỉ nói nguyên tắc phân quyền; phần nghĩa vụ cụ thể bạn nên hỏi luật sư hoặc người tư vấn pháp lý của công ty.

Khoá kết nối và tích hợp: những quyền không mang tên người

Website bán hàng thường nối với nhiều dịch vụ khác: cổng thanh toán, đơn vị vận chuyển, phần mềm bán hàng, dịch vụ gửi thư, công cụ đo lượt truy cập. Mỗi kết nối như vậy dùng một khoá hoặc mã bí mật được đặt trong cấu hình website hay trong bảng điều khiển. Khoá không mang tên ai, nên khi rà quyền theo danh sách nhân viên, chúng không bao giờ hiện ra.

Vấn đề là khoá kết nối thường mạnh hơn tài khoản của một nhân viên. Khoá của cổng thanh toán có thể cho xem giao dịch, khoá của phần mềm bán hàng có thể cho đọc danh sách khách hàng. Người làm web nào từng mở tệp cấu hình đều đã thấy những khoá này. Khi họ rời đi mà khoá không đổi, quyền vẫn ở lại với họ dù tài khoản đã bị xoá.

Nguyên tắc nên giữ: mỗi khoá kết nối được tạo từ tài khoản của công ty ở dịch vụ đó, không từ tài khoản cá nhân của người làm web; mỗi khoá chỉ có quyền đúng việc nó cần; danh sách khoá đang dùng được ghi vào sổ với ngày tạo và người tạo, không ghi chính giá trị khoá; và khi người làm kỹ thuật rời đi, các khoá họ đã thấy được tạo lại. Việc tạo lại cần làm cẩn thận để website không mất kết nối, nên lên lịch cùng người kỹ thuật mới.

Cấp quyền tạm cho người sửa lỗi bên ngoài

Website gặp lỗi, bạn thuê một người sửa trong vài ngày. Đây là lúc quyền hay bị cấp quá tay nhất vì ai cũng vội. Làm theo thứ tự sau mất thêm mười lăm phút.

  1. Hỏi người sửa cần chính xác lớp nào: chỉ trang quản trị website, hay truy cập tệp, hay cơ sở dữ liệu. Đa số lỗi giao diện chỉ cần một lớp.
  2. Tạo bản sao lưu đầy đủ trước khi cấp quyền, lưu vào chỗ của công ty.
  3. Tạo tài khoản riêng cho người đó ở đúng lớp cần, giới hạn thư mục nếu được, ghi ngày hết hạn.
  4. Gửi thông tin đăng nhập qua một kênh, mật khẩu qua kênh khác; không gửi cả hai trong cùng một tin nhắn.
  5. Khi người sửa báo xong, kiểm website, rồi xoá hoặc khoá tài khoản ngay trong ngày.
  6. Ghi vào sổ: ai được cấp gì, từ ngày nào đến ngày nào, đã làm gì.

Nếu người sửa đòi mật khẩu bảng điều khiển hoặc tài khoản khách hàng ở nhà cung cấp để sửa một lỗi giao diện, đó là đòi hỏi vượt quá việc. Bạn có quyền từ chối và đề nghị cấp đúng lớp cần.

Thu hồi quyền hosting khi người phụ trách rời đi

Người làm kỹ thuật nội bộ nghỉ việc hoặc hợp đồng với bên làm web kết thúc, danh sách dưới làm trong ngày.

  • Đổi mật khẩu tài khoản khách hàng ở nhà cung cấp và bảng điều khiển nếu người đó từng biết.
  • Xoá tài khoản truy cập tệp, tài khoản dòng lệnh và khoá truy cập của người đó.
  • Đổi mật khẩu người dùng cơ sở dữ liệu của website và cập nhật tệp cấu hình tương ứng, vì người làm kỹ thuật nào cũng từng đọc tệp đó.
  • Kiểm danh sách tác vụ chạy định kỳ trên hosting xem có tác vụ lạ nào gửi dữ liệu ra ngoài.
  • Rà danh sách tài khoản quản trị website, phần này có bài riêng.
  • Tạo một bản sao lưu mới sau khi thu hồi xong và ghi ngày vào sổ.

Bước đổi mật khẩu cơ sở dữ liệu hay bị bỏ vì sợ website lỗi. Nếu chưa tự tin, nhờ người kỹ thuật mới làm cùng, nhưng đừng để mật khẩu đó tồn tại thêm nhiều tháng trong trí nhớ của người đã rời đi.

Câu hỏi thường gặp

Hosting dùng chung giá rẻ có phân quyền được không?

Đa số bảng điều khiển phổ biến đều cho tạo thêm tài khoản truy cập tệp và người dùng cơ sở dữ liệu. Những gì không chia được thì bù bằng quy trình: đổi mật khẩu sau mỗi lần cấp tạm và ghi sổ đầy đủ.

Có nên cho nhân viên marketing quyền vào bảng điều khiển hosting?

Thường là không cần. Công việc của họ nằm trong trang quản trị website. Nếu họ cần thêm bản ghi xác minh hay tạo hộp thư, người làm kỹ thuật làm hộ theo đề nghị.

Bản sao lưu nên giữ ở đâu?

Ít nhất một bản nằm ngoài gói hosting, ở chỗ công ty kiểm soát với quyền xem giới hạn. Kiểm định kỳ rằng bản sao lưu mở được, vì bản sao lưu không khôi phục được thì cũng như không có.

Làm sao biết ai đang có tài khoản truy cập tệp?

Người làm kỹ thuật vào mục quản lý tài khoản truy cập tệp trong bảng điều khiển và xuất danh sách. So danh sách với những người đang thực sự làm việc cho website; tài khoản nào không nhận ra chủ thì khoá lại để hỏi.

Có thể nhờ AI kiểm tệp cấu hình hosting không?

Có thể nhờ AI giải thích ý nghĩa một đoạn cấu hình, nhưng phải xoá hết mật khẩu, tên người dùng, địa chỉ máy chủ thật trước khi dán. Tốt hơn là chỉ hỏi về khái niệm và để người kỹ thuật tự áp vào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138