PhanQuyen.comPhân Quyền
Ngân hàng điện tử, ví, thanh toán

Quản trị viên ngân hàng điện tử doanh nghiệp: ai tạo người dùng, ai đổi quyền

Vai trò quản trị trên ngân hàng điện tử doanh nghiệp làm được gì, vì sao không nên giao cho người lập lệnh, chủ tài khoản giữ thế nào khi vắng hoặc đổi người đại diện.

Company director in Thanh Hoa sitting alone in a quiet glass meeting room with a closed laptop and a smartphone face down, wide shot from the doorway, late afternoon

Trên nhiều hệ thống ngân hàng điện tử dành cho doanh nghiệp có một vai trò đứng trên cả người lập và người duyệt: người quản trị, có quyền tạo người dùng mới, gán vai trò, đặt hạn mức, khoá hay mở khoá người dùng khác. Ai giữ vai trò này có thể tự tạo một người dùng vừa lập vừa duyệt, và mọi phân tách bạn dựng ở tầng dưới đều bị vượt qua. Vì vậy câu hỏi ai giữ quyền quản trị quan trọng hơn câu hỏi ai duyệt lệnh.

Không phải ngân hàng nào cũng có vai trò quản trị tách riêng. Có nơi mọi thay đổi người dùng phải làm bằng giấy đề nghị tại chi nhánh, có nơi cho doanh nghiệp tự quản lý trên hệ thống, có nơi kết hợp hai cách. Bài này giúp chủ doanh nghiệp nhỏ hiểu vai trò đó làm được gì, nên đặt vào tay ai, và xử lý những tình huống khó như chủ vắng lâu hay đổi người đại diện. Phần thủ tục cụ thể bạn hỏi chi nhánh quản lý tài khoản.

Quản trị viên làm được những gì

Tuỳ hệ thống, người quản trị có thể làm một phần hoặc toàn bộ các việc: thêm người dùng mới và gán vai trò xem, lập, duyệt; thay đổi vai trò của người dùng hiện có; đặt và đổi hạn mức theo người dùng hoặc theo loại giao dịch; khoá, mở khoá, đặt lại mật khẩu cho người dùng khác; cấu hình luồng duyệt một cấp hay nhiều cấp; quản lý danh sách người thụ hưởng; xem nhật ký thao tác của mọi người dùng.

Nhìn danh sách này sẽ thấy quản trị viên không trực tiếp chuyển tiền, nhưng có thể thay đổi mọi luật chơi của việc chuyển tiền. Một người quản trị muốn lách có thể tạo người dùng mới với quyền duyệt, hạ hạn mức của người duyệt chính để lệnh phải chuyển sang người duyệt khác, hoặc thêm một người thụ hưởng lạ vào danh sách tin cậy. Những thay đổi này thường ghi vào nhật ký, nhưng nhật ký chỉ có ích khi có người đọc.

Có hệ thống yêu cầu thay đổi của quản trị viên phải được một người quản trị thứ hai xác nhận, hoặc phải được ngân hàng phê duyệt. Nếu hệ thống của bạn có tính năng này, nên bật. Nếu không có, các biện pháp ở phần dưới giúp bù lại.

Ai nên giữ quyền quản trị

Chủ tài khoản hoặc người đại diện theo pháp luật. Đây thường là cấu hình mặc định khi đăng ký và cũng là lựa chọn hợp lý nhất cho công ty nhỏ, vì người chịu trách nhiệm pháp lý với tài khoản cũng là người quyết định ai được làm gì trên đó.

Không phải người lập lệnh. Kế toán viên lập lệnh hằng ngày mà giữ thêm quyền quản trị thì có thể tự nâng mình lên người duyệt. Ngay cả khi tin tưởng tuyệt đối, cấu hình này làm mất ý nghĩa của mọi phân tách khác.

Không phải bên ngoài. Kế toán dịch vụ, bên tư vấn, bên triển khai phần mềm không nên giữ quyền quản trị ngân hàng của công ty, dù họ đề nghị "để tiện cài đặt". Họ cần gì thì chủ cấp đúng phần đó.

Có một người dự phòng nếu hệ thống cho phép. Với công ty có vài chục người, một quản trị viên dự phòng, ví dụ thành viên góp vốn hoặc kế toán trưởng không lập lệnh, giúp tránh tắc khi chủ vắng. Người dự phòng chỉ dùng quyền khi có lý do và ghi lại mỗi lần dùng.

Tài khoản quản trị không dùng cho việc hằng ngày

Một số hệ thống tách tài khoản quản trị khỏi tài khoản giao dịch, một số cho cùng một người đăng nhập có cả hai quyền. Nếu được chọn, chủ nên có hai lần đăng nhập riêng: một để duyệt lệnh hằng ngày, một chỉ để quản trị người dùng. Tài khoản quản trị ít khi dùng, ít lộ, và mỗi lần đăng nhập vào đó đều có lý do rõ ràng.

Thiết bị xác thực cho tài khoản quản trị cũng nên khác thiết bị dùng hằng ngày nếu ngân hàng hỗ trợ, và được cất ở nơi an toàn như thiết bị cứng của người duyệt. Ý tưởng giống chìa khoá két: chìa mở két không treo cùng chùm chìa khoá văn phòng.

Với công ty rất nhỏ, nơi chủ là người duy nhất duyệt và quản trị, tách hai tài khoản có thể thấy rườm rà. Khi đó ít nhất cần bật mọi thông báo về thay đổi người dùng, và mỗi tháng tự mở nhật ký xem có thay đổi nào mình không làm.

Không chia sẻ thông tin đăng nhập quản trị cho ai, kể cả khi nhân viên ngân hàng gọi điện yêu cầu. Ngân hàng không cần mật khẩu hay mã xác thực của bạn để hỗ trợ; ai hỏi những thứ đó qua điện thoại đều cần được coi là đáng ngờ.

Thay đổi người dùng: tự làm trên hệ thống hay làm tại ngân hàng

Hai cách quản lý người dùng có ưu nhược khác nhau. Nhiều ngân hàng kết hợp cả hai, ví dụ thêm người dùng phải làm giấy tờ, còn đổi hạn mức thì quản trị viên tự làm.

Tiêu chíQuản trị viên tự làm trên hệ thốngLàm bằng giấy đề nghị tại ngân hàng
Tốc độNhanh, trong vài phútChậm hơn, có khi vài ngày làm việc
Kiểm soátPhụ thuộc người giữ quyền quản trịCó thêm bước kiểm của ngân hàng và chữ ký chủ tài khoản
Rủi ro khi quản trị viên bị lộKẻ gian có thể tạo người dùng mới ngayKhó hơn vì cần giấy tờ
Khi cần khoá gấpKhoá ngay đượcPhải liên hệ ngân hàng, có thể qua kênh hỗ trợ khẩn
Việc nên làmBật thông báo mọi thay đổi, đọc nhật ký hằng thángLên kế hoạch trước, giữ bản sao mọi đề nghị đã nộp

Hiểu rõ ngân hàng của bạn đang làm theo cách nào giúp lên kế hoạch thời gian khi có người vào làm, nghỉ việc hay đổi vai trò.

Khi chủ doanh nghiệp vắng lâu hoặc đổi người đại diện

Chủ doanh nghiệp giữ quyền quản trị là hợp lý cho tới ngày chủ không có mặt: đi nước ngoài vài tháng, ốm dài, hay chuyển giao điều hành cho người khác. Lúc đó không ai thêm được người dùng, không ai khoá được người dùng khi có người nghỉ. Nếu công ty chỉ có một người quản trị, đây là điểm tắc nghiêm trọng.

Trước những đợt vắng biết trước, đăng ký quản trị viên dự phòng nếu hệ thống cho phép, hoặc làm giấy uỷ quyền theo mẫu và thủ tục của ngân hàng cho người thay mặt trong một phạm vi và thời hạn cụ thể. Phạm vi uỷ quyền nên hẹp: ví dụ chỉ khoá người dùng và đổi hạn mức xuống, không thêm người dùng có quyền duyệt. Giấy tờ uỷ quyền liên quan tới tài khoản doanh nghiệp có quy định riêng; bạn hỏi ngân hàng và luật sư.

Khi doanh nghiệp đổi người đại diện theo pháp luật, ngân hàng thường yêu cầu cập nhật hồ sơ tài khoản trước khi người mới có quyền. Trong thời gian chuyển giao, những người dùng do người đại diện cũ đăng ký vẫn có thể còn hoạt động. Lập danh sách người dùng hiện tại, quyết định giữ ai, thu ai, và nộp đề nghị cập nhật cùng lúc với hồ sơ đổi người đại diện để không có khoảng trống.

Nếu người đại diện cũ rời đi trong quan hệ không êm thấm, ưu tiên khoá quyền quản trị và quyền duyệt của họ qua ngân hàng ngay khi hồ sơ cho phép, và giữ nguyên nhật ký để làm căn cứ nếu cần.

Kết nối phần mềm với ngân hàng: một dạng quyền dễ bị quên

Ngày càng nhiều doanh nghiệp nhỏ kết nối phần mềm kế toán, phần mềm bán hàng hay công cụ quản lý dòng tiền với tài khoản ngân hàng để tự lấy giao dịch, có khi để tự lập lệnh chi. Mỗi kết nối như vậy là một người dùng không có mặt người: nó có quyền đọc, đôi khi có quyền tạo lệnh, và nó không nghỉ việc, không đi phép, không bao giờ tự báo rằng mình còn đang chạy.

Khi cấp kết nối, hỏi rõ phần mềm cần quyền gì. Đọc giao dịch để hạch toán là một chuyện; tạo lệnh chi là chuyện khác hẳn và nên đi qua người duyệt như lệnh do người lập. Ai là người cấp kết nối, kết nối gắn với tài khoản người dùng nào, cách thu hồi ra sao, tất cả ghi vào bảng người dùng như một dòng riêng.

Khi đổi phần mềm hoặc ngừng thuê dịch vụ, thu hồi kết nối ở phía ngân hàng, không chỉ gỡ ở phía phần mềm. Kết nối không ai dùng nhưng chưa thu hồi là một cánh cửa mở mà không ai đứng gác. Phần này thuộc trách nhiệm của người quản trị, nên khi rà nhật ký hằng tháng, xem luôn danh sách kết nối đang hoạt động.

Dấu hiệu quyền quản trị đang nằm sai chỗ

Nếu công ty bạn có một trong các dấu hiệu sau, nên sắp xếp lại quyền quản trị trước lần rà kế tiếp:

  • Chủ doanh nghiệp không nhớ mình có quyền quản trị hay không, hoặc không biết đăng nhập vào phần quản trị bằng cách nào.
  • Người lập lệnh hằng ngày cũng là người thêm người dùng mới khi có nhân viên vào làm.
  • Muốn khoá người dùng của một nhân viên đã nghỉ, cả công ty phải chờ một người duy nhất đang đi vắng.
  • Thông tin đăng nhập quản trị nằm trong ghi chú của điện thoại kế toán hoặc trong một tệp chung.
  • Không ai trong công ty từng mở nhật ký thay đổi người dùng.
  • Bên triển khai phần mềm hoặc kế toán dịch vụ đã từng được đưa thông tin đăng nhập quản trị "để cài cho nhanh".

Sửa theo thứ tự: đưa quyền quản trị về chủ hoặc người đại diện, đổi thông tin đăng nhập và thiết bị xác thực, đăng ký người dự phòng, rồi lập thói quen đọc nhật ký.

Đọc nhật ký thay đổi người dùng mỗi tháng

Nhật ký là thứ duy nhất cho bạn biết ai đã thay đổi luật chơi. Mười phút mỗi tháng là đủ nếu biết nhìn vào đâu.

  1. Tìm mục nhật ký thao tác hoặc lịch sử thay đổi trong phần quản trị của ngân hàng điện tử, hoặc hỏi chi nhánh cách xuất báo cáo này.
  2. Lọc những thao tác thuộc nhóm quản trị: tạo người dùng, đổi vai trò, đổi hạn mức, thêm người thụ hưởng, mở khoá người dùng.
  3. Với mỗi thao tác, hỏi: có ai yêu cầu không, có giấy tờ hay tin nhắn nội bộ nào đi kèm không.
  4. Đánh dấu thao tác làm ngoài giờ làm việc hoặc từ thiết bị lạ, nếu nhật ký có thông tin đó.
  5. So danh sách người dùng cuối tháng với bảng người dùng của công ty.
  6. Ghi một dòng kết quả vào bảng người dùng: ngày đọc, có gì bất thường, đã xử lý thế nào.

Nếu phát hiện thay đổi không ai giải thích được, khoá người dùng liên quan, liên hệ ngân hàng qua kênh hỗ trợ chính thức, rồi mới tìm nguyên nhân. Không tự ý xoá dấu vết trong lúc tìm hiểu.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng của công ty không có vai trò quản trị riêng thì sao?

Khi đó mọi thay đổi người dùng thường phải làm qua giấy đề nghị có chữ ký chủ tài khoản. Điều này chậm hơn nhưng an toàn hơn. Việc của bạn là giữ bản sao mọi đề nghị đã nộp và cập nhật bảng người dùng nội bộ sau mỗi lần thay đổi.

Kế toán trưởng có nên làm quản trị viên không?

Có thể làm quản trị viên dự phòng nếu không lập lệnh và không tự duyệt khoản do mình đề xuất. Nếu kế toán trưởng vừa duyệt vừa quản trị, chủ cần đọc nhật ký thay đổi người dùng thường xuyên hơn để bù lại.

Quản trị viên có tự xem được lương của mọi người không?

Quản trị viên thường xem được nhật ký và có thể tự gán cho mình quyền xem. Đây là lý do quyền quản trị phải ở người được phép biết thông tin đó, thường là chủ. Chi lương qua ngân hàng nên được cấu hình để chỉ người cần mới xem được chi tiết.

Khi nghi quản trị viên bị lộ thông tin đăng nhập thì làm gì trước?

Liên hệ ngân hàng qua kênh hỗ trợ chính thức để tạm khoá người dùng quản trị, rồi đổi thông tin đăng nhập và thiết bị xác thực. Sau đó đọc nhật ký xem có người dùng mới, vai trò mới, hạn mức mới hay người thụ hưởng mới nào xuất hiện.

Có nên giao quyền quản trị cho bên triển khai phần mềm kế toán kết nối ngân hàng không?

Không. Nếu phần mềm cần kết nối, bên triển khai chỉ cần thông tin kết nối với quyền tối thiểu mà ngân hàng cung cấp cho việc đó, thường là quyền đọc giao dịch. Chủ tạo và quản lý kết nối, thu hồi khi đổi phần mềm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138