PhanQuyen.comPhân Quyền
Phần mềm bán hàng, kế toán, kho

Quyền xuất danh sách khách hàng từ phần mềm bán hàng: khoá trước khi dữ liệu ra đi

Nút xuất tệp đưa cả danh sách khách ra ngoài trong vài giây. Cách giới hạn quyền xuất, che số điện thoại, đọc nhật ký xuất và giữ dữ liệu cá nhân của khách.

Boutique clothing shop in Khanh Hoa before opening, owner sitting on a stool at the cash desk with a laptop showing a blank white screen, racks of clothes behind, back to camera

Danh sách khách hàng là tài sản mà cửa hàng mất nhiều năm mới gom được, và là thứ có thể rời khỏi phần mềm trong vài giây bằng một nút xuất tệp. Tên, số điện thoại, địa chỉ, lịch sử mua, mức chi tiêu, tất cả nằm gọn trong một bảng tính. Bảng tính đó gửi qua ứng dụng nhắn tin, cắm vào ổ nhớ, hay tải lên ổ đĩa riêng thì không ai thu lại được.

Câu chuyện quen thuộc: nhân viên bán hàng giỏi nghỉ việc, mấy tuần sau khách quen bắt đầu nhận tin nhắn chào hàng từ một cửa hàng mới cùng ngành. Có thể người đó chỉ nhớ những khách mình chăm, cũng có thể đã mang theo cả danh sách. Bài này giúp chủ cửa hàng đặt quyền sao cho câu hỏi thứ hai có câu trả lời rõ ràng, và quan trọng hơn, sao cho việc mang cả danh sách đi khó xảy ra ngay từ đầu.

Xem danh sách khác hẳn xuất danh sách

Nhân viên bán hàng cần tra cứu khách: gõ số điện thoại để tìm khách quen, xem khách mua gì lần trước, tích điểm thành viên. Đó là quyền xem từng khách một, gắn với việc phục vụ. Quyền xuất là chuyện khác: lấy toàn bộ hoặc một phần lớn danh sách ra khỏi phần mềm dưới dạng tệp. Một bên là đọc một trang sổ, bên kia là photo cả cuốn sổ.

Trong nhiều phần mềm bán hàng, hai quyền này được tách riêng, nhưng mặc định khi tạo vai trò có thể đều bật. Bạn tìm trong phần cài đặt vai trò các quyền liên quan tới khách hàng, xem có mục riêng cho xuất tệp hay nhập tệp không, và tra trợ giúp chính thức của nhà cung cấp nếu tên gọi không rõ. Nguyên tắc là: nhân viên bán hàng xem từng khách, không xuất danh sách.

Đừng quên những chỗ xuất gián tiếp. Báo cáo bán hàng theo khách, báo cáo công nợ khách hàng, báo cáo khách hàng thân thiết, nếu xuất ra tệp được thì cũng là một bản danh sách khách kèm số điện thoại. Quyền xuất báo cáo vì vậy cần được rà cùng lúc với quyền xuất danh mục khách hàng.

Ai nên có quyền xuất dữ liệu nào

Bảng gợi ý cho cửa hàng bán lẻ có thu ngân, quản lý ca, người làm chăm sóc khách hàng hoặc tiếp thị, kế toán và chủ.

Dữ liệuThu ngân, quản lý caChăm sóc khách, tiếp thịKế toánChủ
Tra cứu từng khách trên màn hìnhCóCóCóCó
Xuất danh sách khách đầy đủKhôngKhông, trừ khi chủ giao từng lầnKhôngCó
Xuất danh sách khách đã che số điện thoạiKhôngCó thểKhôngCó
Xuất báo cáo công nợ khách hàngKhôngKhôngCóCó
Xuất báo cáo doanh thu theo kháchKhôngTuỳCóCó
Nhập danh sách khách từ tệpKhôngKhôngKhôngCó

Dòng nhập danh sách từ tệp nghe có vẻ vô hại, nhưng nhập đè có thể xoá hoặc làm lẫn thông tin của hàng nghìn khách. Quyền này chỉ nên ở chủ, và trước mỗi lần nhập nên xuất bản sao dữ liệu hiện có.

Người làm tiếp thị cần dữ liệu nhưng không cần cả danh sách

Gửi tin qua công cụ trong phần mềm thay vì xuất ra ngoài. Nhiều phần mềm bán hàng có sẵn chức năng gửi tin nhắn hoặc thư cho nhóm khách. Nếu dùng được, người tiếp thị chọn nhóm và gửi ngay trong phần mềm, không cần cầm danh sách số điện thoại trong tay.

Nếu phải xuất, xuất đúng phần cần. Chiến dịch cho khách mua trên ba lần trong năm chỉ cần nhóm đó, không cần cả danh sách. Và nếu chỉ cần phân tích hành vi mua thì không cần số điện thoại, xuất kèm mã khách thay vì tên.

Mỗi lần xuất có chủ giao, có hạn xoá. Ghi đơn giản trong sổ: ngày, ai xuất, xuất gì, dùng cho việc gì, xoá tệp vào ngày nào. Hết chiến dịch, người đó xác nhận đã xoá tệp trên máy và trong thư mục chia sẻ.

Đơn vị tiếp thị thuê ngoài là bên thứ ba. Gửi danh sách khách cho một đơn vị bên ngoài là chia sẻ dữ liệu cá nhân cho bên thứ ba. Việc này cần thoả thuận bằng văn bản về mục đích, bảo mật và xoá dữ liệu, và cần xem kỹ yêu cầu của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cùng văn bản hướng dẫn hiện hành; nên hỏi luật sư.

Dữ liệu khách là dữ liệu cá nhân, không chỉ là bí mật kinh doanh

Chủ cửa hàng thường nghĩ về danh sách khách như tài sản kinh doanh, sợ đối thủ lấy được. Nhưng danh sách đó còn là dữ liệu cá nhân của từng người khách: tên, số điện thoại, địa chỉ nhà, đôi khi ngày sinh, thói quen mua sắm. Khi nó lọt ra ngoài, người chịu thiệt đầu tiên là khách, nhận cuộc gọi rác, tin nhắn lừa đảo nhắc đúng món hàng họ vừa mua.

Pháp luật Việt Nam về bảo vệ dữ liệu cá nhân đặt trách nhiệm cho bên thu thập và xử lý dữ liệu, tức là cửa hàng của bạn, về việc bảo vệ dữ liệu khỏi bị truy cập hay tiết lộ trái phép. Mức độ nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc quy mô, loại dữ liệu và văn bản hiện hành; bài này không đi vào điều khoản, bạn nên hỏi luật sư nếu cửa hàng giữ lượng lớn dữ liệu khách. Điều chắc chắn là: giới hạn quyền xuất là một biện pháp kỹ thuật dễ làm, ít tốn kém và cho thấy cửa hàng có ý thức bảo vệ dữ liệu.

Từ góc độ này, câu hỏi khi phân quyền không chỉ là nhân viên có mang danh sách đi không, mà còn là nếu máy tính của nhân viên bị nhiễm mã độc, nếu điện thoại bị mất, nếu tệp xuất bị gửi nhầm vào nhóm nhắn tin, thì bao nhiêu khách bị ảnh hưởng. Càng ít người có tệp danh sách đầy đủ trên máy, câu trả lời càng nhỏ.

Không xuất tệp vẫn có thể lộ: màn hình, hoá đơn và ảnh chụp

Khoá nút xuất là bước lớn, nhưng dữ liệu khách còn rời khỏi cửa hàng theo những đường nhỏ hơn. Màn hình thu ngân hiện đầy đủ tên và số điện thoại của khách khi tích điểm; người đứng sau trong hàng chờ nhìn được. Hoá đơn in ra có khi ghi đủ số điện thoại và địa chỉ, rồi bị bỏ lại trên quầy hay trong túi hàng giao nhầm. Nhân viên chụp màn hình danh sách khách gửi vào nhóm nhắn tin để nhờ đồng nghiệp gọi giúp.

Từng đường nhỏ này có cách giảm riêng. Nếu phần mềm cho che một phần số điện thoại trên màn hình bán hàng, bật cho vai trò thu ngân; tra cứu vẫn được bằng cách gõ số khách đọc. Mẫu hoá đơn in nên bỏ số điện thoại và địa chỉ đầy đủ, trừ phiếu giao hàng thật sự cần. Với ảnh chụp màn hình, quy định trong nội quy rằng thông tin khách không gửi qua nhóm nhắn tin đông người, cần chuyển việc thì chuyển trong phần mềm hoặc qua kênh nội bộ được chủ chỉ định.

Không có biện pháp nào kín tuyệt đối, và cũng không nên biến cửa hàng thành nơi ai cũng bị soi. Mục tiêu là để việc làm đúng trở nên dễ hơn việc làm sai: tra cứu từng khách thì nhanh, còn gom cả danh sách thì phải xin phép và để lại dấu vết. Khi nhân viên hiểu lý do là bảo vệ khách, phần lớn sẽ tự giữ.

Siết quyền xuất trong một buổi

Các bước gợi ý cho cửa hàng đang để quyền xuất mở rộng:

  1. Đăng nhập bằng tài khoản thử của từng vai trò, đi qua mục khách hàng và mọi báo cáo, thử bấm mọi nút xuất. Ghi lại vai trò nào xuất được gì.
  2. Tắt quyền xuất danh sách khách và xuất báo cáo có thông tin khách với mọi vai trò không cần.
  3. Nếu phần mềm có tuỳ chọn che một phần số điện thoại khi hiển thị hoặc khi xuất, bật cho vai trò bán hàng.
  4. Đọc nhật ký xuất dữ liệu của ba tháng gần nhất, nếu phần mềm có ghi. Ai đã xuất, xuất gì, vào lúc nào.
  5. Hỏi những người đã từng xuất tệp danh sách: tệp đó đang ở đâu, còn cần không. Nếu không cần, nhờ họ xoá.
  6. Ghi quyết định vào bảng phân quyền và nội quy: danh sách khách là dữ liệu của cửa hàng, không được xuất hay sao chép khi không được giao.

Khi đã siết, thông báo cho nhân viên với lý do rõ ràng là bảo vệ dữ liệu khách hàng theo pháp luật. Thông báo theo cách đó khiến việc siết quyền là việc chung của cửa hàng, không phải dấu hiệu chủ nghi ngờ ai.

Khi người có quyền xuất nghỉ việc

Thời điểm nhân viên nghỉ việc là lúc rủi ro mang dữ liệu đi cao nhất. Với người từng có quyền xuất hoặc làm chăm sóc khách hàng, thêm vài việc vào quy trình thu hồi tài khoản:

  • Thu quyền xuất ngay khi nhận đơn nghỉ việc, không đợi tới ngày cuối, nếu công việc còn lại không cần đến.
  • Đọc nhật ký xuất dữ liệu của người đó trong vài tháng gần nhất, xem có lần xuất bất thường về số lượng hay thời điểm không.
  • Kiểm các nhóm nhắn tin bán hàng, tài khoản nhắn tin doanh nghiệp, sổ liên lạc trên điện thoại công ty mà người đó quản lý.
  • Nhắc lại bằng văn bản nghĩa vụ bảo mật đã có trong hợp đồng hoặc nội quy, nếu có.
  • Nếu phát hiện dấu hiệu mang dữ liệu đi, giữ nguyên nhật ký, không tự liên hệ khách để nói xấu người cũ, và hỏi luật sư về bước tiếp theo.

Nếu muốn nhờ chatbot soạn mục bảo mật dữ liệu khách trong nội quy cửa hàng, bạn có thể hỏi: "Soạn một đoạn nội quy ngắn, giọng rõ ràng, cho cửa hàng bán lẻ nhỏ về việc bảo mật danh sách khách hàng: ai được xem, ai được xuất, không sao chép ra thiết bị cá nhân, xử lý khi nghỉ việc." Đoạn soạn ra nên được luật sư hoặc người làm nhân sự đọc lại trước khi đưa vào nội quy.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên bán hàng có cần quyền xuất danh sách khách không?

Thường không cần. Họ cần tra cứu từng khách để phục vụ, tích điểm, xem lịch sử mua. Xuất toàn bộ danh sách ra tệp là việc khác hẳn, nên chỉ ở chủ hoặc người được chủ giao từng lần có ghi lại mục đích và hạn xoá.

Tắt quyền xuất danh mục khách rồi thì đã đủ chưa?

Chưa chắc. Các báo cáo bán hàng theo khách, công nợ khách hàng, khách thân thiết nếu xuất được ra tệp cũng chứa tên và số điện thoại. Hãy đăng nhập bằng tài khoản thử của từng vai trò và bấm thử mọi nút xuất.

Người làm tiếp thị cần gửi tin cho khách thì làm sao không phải xuất danh sách?

Dùng chức năng gửi tin trong phần mềm bán hàng nếu có, chọn nhóm khách ngay trong đó. Nếu phải xuất, chỉ xuất nhóm cần cho chiến dịch, ghi lại ai xuất, dùng vào việc gì và xoá tệp khi xong.

Gửi danh sách khách cho đơn vị tiếp thị bên ngoài có được không?

Đây là chia sẻ dữ liệu cá nhân cho bên thứ ba, cần thoả thuận bằng văn bản về mục đích, bảo mật và xoá dữ liệu, và cần đáp ứng yêu cầu của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cùng văn bản hiện hành. Nên hỏi luật sư trước khi gửi.

Phần mềm không ghi nhật ký xuất tệp thì kiểm thế nào?

Hỏi nhà cung cấp gói nào có ghi, vì đây là thông tin quan trọng. Trong lúc chờ, giới hạn quyền xuất ở chủ để câu hỏi ai đã xuất có câu trả lời đơn giản, và giữ sổ ghi tay mỗi lần giao người khác xuất.

Nghi nhân viên cũ mang danh sách khách đi thì nên làm gì?

Giữ nguyên nhật ký và mọi bằng chứng, không tự nhắn khách nói xấu người cũ, không tự ý truy cập tài khoản cá nhân của họ. Kiểm lại quyền xuất hiện tại để chặn lần sau, và hỏi luật sư về bước tiếp theo theo hợp đồng và pháp luật.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138