PhanQuyen.comPhân Quyền
Ngân hàng điện tử, ví, thanh toán

Thẻ thanh toán công ty giao cho nhân viên: thẻ phụ, hạn mức từng thẻ và thu hồi

Khi nào nên giao thẻ công ty cho nhân viên, thẻ phụ đứng tên ai, đặt hạn mức và loại giao dịch từng thẻ, theo dõi chi tiêu và thu hồi thẻ khi đổi việc.

Sales staff member in Lam Dong paying at a roadside fuel station with a company card, seen from behind, small delivery van beside, misty highland morning

Giao thẻ thanh toán của công ty cho nhân viên là cấp cho họ một quyền chi tiền trực tiếp, không qua bước lập và duyệt lệnh như trên ngân hàng điện tử. Vì vậy câu hỏi quản trị không phải là thẻ loại gì, mà là: ai được cầm thẻ, mỗi thẻ được chi tới đâu cho việc gì, ai xem được chi tiêu theo thời gian thực, và ai khoá được thẻ ngay khi cần.

Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ đang cân nhắc giữa tạm ứng tiền mặt, nhân viên tự trả rồi hoàn lại, và giao thẻ công ty. Tên gọi sản phẩm thẻ, điều kiện phát hành thẻ phụ, mức phí và cách đặt hạn mức khác nhau giữa các ngân hàng; bạn đọc điều khoản và hỏi ngân hàng đang giữ tài khoản. Bài không khuyên mở loại thẻ nào và không bàn chuyện vay qua thẻ.

Tạm ứng, hoàn ứng hay thẻ công ty

Ba cách phổ biến để nhân viên chi tiền thay công ty có mức kiểm soát rất khác nhau.

Cách làmKiểm soát trước khi chiTheo dõi khi đang chiRủi ro chínhHợp với
Tạm ứng tiền mặtDuyệt số tiền tạm ứngGần như không có tới lúc quyết toánQuyết toán chậm, chứng từ thiếuChi nhỏ lẻ ở nơi chỉ nhận tiền mặt
Nhân viên tự trả rồi hoàn lạiKhông cóKhông cóNhân viên ứng tiền túi, công ty biết khi đã chiChi phí phát sinh ít, giá trị thấp
Thẻ công ty giao từng ngườiHạn mức và loại giao dịch đặt sẵnThông báo từng giao dịchThẻ bị dùng sai mục đích nếu không ai xem thông báoNhân viên đi đường, mua hàng thường xuyên, trả dịch vụ trực tuyến

Thẻ công ty không tự động an toàn hơn tiền mặt. Nó an toàn hơn khi có hạn mức đúng, có người nhận và đọc thông báo giao dịch, và có người được quyền khoá thẻ trong vài phút. Thiếu ba điều này, thẻ chỉ là một cách chi tiền nhanh hơn.

Một điểm hay bị bỏ qua: với thẻ, tiền đi trước, chứng từ về sau. Quy ước nộp hoá đơn trong bao lâu sau giao dịch cần có từ ngày đầu giao thẻ.

Thẻ phụ, thẻ riêng và thẻ dùng chung

Thẻ phụ gắn với tài khoản hoặc thẻ chính của công ty. Nhiều ngân hàng cho phát hành thẻ phụ mang tên nhân viên, chi tiêu trừ vào hạn mức chung. Ưu điểm là chủ thẻ chính thấy mọi giao dịch, đặt và khoá được từng thẻ phụ. Điểm cần đọc kỹ là trách nhiệm thanh toán thuộc về ai và chủ thẻ chính có quyền gì với thẻ phụ.

Thẻ riêng cho từng bộ phận. Một thẻ cho bộ phận mua hàng, một thẻ cho bộ phận marketing chạy quảng cáo. Cách này dễ theo dõi chi tiêu theo việc, nhưng thẻ phải gắn với một người chịu trách nhiệm, không phải "của cả phòng".

Một thẻ dùng chung cho cả văn phòng. Cách làm hay gặp nhất và khó kiểm soát nhất. Thẻ nằm trong ngăn kéo, ai cần thì lấy, thông tin thẻ được lưu trên trình duyệt của nhiều máy. Khi có giao dịch lạ, không ai biết người nào đã dùng. Nếu buộc phải dùng chung, ít nhất cần sổ ghi ai mượn thẻ, lúc nào, cho việc gì.

Thẻ ảo cho thanh toán trực tuyến. Một số ngân hàng cho tạo thẻ ảo với hạn mức và thời hạn riêng. Với các khoản đăng ký phần mềm, dịch vụ lưu trữ hay quảng cáo, mỗi dịch vụ một thẻ ảo giúp bạn khoá đúng chỗ khi muốn dừng mà không ảnh hưởng chỗ khác. Kiểm xem ngân hàng của bạn có tính năng này không, vì nó thay đổi theo thời gian.

Giao một thẻ cho nhân viên: các bước

Trước khi đưa thẻ cho ai, làm đủ các bước sau và ghi lại trong bảng quản lý thẻ của công ty.

  1. Xác định mục đích của thẻ bằng một câu: thẻ này để trả xăng xe giao hàng, hay để trả quảng cáo trực tuyến, hay để mua văn phòng phẩm. Mục đích rõ thì mới đặt được hạn mức và loại giao dịch.
  2. Chọn người cầm thẻ và người chịu trách nhiệm, nên là một người. Ghi họ tên, vị trí, ngày nhận.
  3. Đặt hạn mức tháng và hạn mức một giao dịch sát với nhu cầu. Ví dụ giả định: thẻ xăng xe cho nhân viên giao hàng tại Lâm Đồng, chi trung bình vài triệu đồng mỗi tháng, thì hạn mức tháng chỉ nên nhỉnh hơn mức đó một chút.
  4. Tắt những loại giao dịch không cần: rút tiền mặt, giao dịch trực tuyến, giao dịch nước ngoài, nếu ngân hàng cho phép chỉnh.
  5. Đăng ký thông báo giao dịch về điện thoại hoặc hộp thư của người quản lý, không chỉ của người cầm thẻ.
  6. Ký biên bản giao thẻ ghi mục đích, hạn mức, quy ước nộp chứng từ và việc phải báo ngay khi mất thẻ.
  7. Hẹn ngày xem lại hạn mức sau một tháng sử dụng thật.

Biên bản giao thẻ không cần dài, một trang là đủ. Nó giúp nhân viên hiểu giới hạn của mình và giúp công ty có căn cứ khi cần trao đổi về một khoản chi sai mục đích.

Thẻ gắn với dịch vụ trực tuyến: phần dễ quên nhất

Một thẻ công ty sau vài năm có thể đang gắn với hàng chục dịch vụ trả tiền định kỳ: phần mềm bán hàng, dịch vụ thư điện tử, tên miền, lưu trữ đám mây, tài khoản quảng cáo, ứng dụng thiết kế. Mỗi lần nhân viên đăng ký một dịch vụ mới, họ nhập thẻ công ty vào, và dịch vụ đó tự trừ tiền mỗi tháng hoặc mỗi năm.

Hệ quả là khi muốn khoá thẻ, chủ doanh nghiệp không biết sẽ có bao nhiêu dịch vụ bị gián đoạn. Ngược lại, khi nhân viên đã đăng ký nghỉ, dịch vụ họ mở bằng thẻ công ty vẫn chạy và vẫn trừ tiền, nhưng tài khoản dịch vụ đó lại đứng tên hộp thư cá nhân của họ, nên công ty không vào được để huỷ.

Cách làm gọn: giữ một danh sách dịch vụ đang gắn thẻ, gồm tên dịch vụ, tài khoản đăng nhập là hộp thư nào, chu kỳ trừ tiền, người phụ trách. Quy ước rằng mọi dịch vụ trả bằng thẻ công ty phải đăng ký bằng hộp thư của công ty, không bằng hộp thư cá nhân. Mỗi quý, so danh sách với sao kê thẻ để tìm khoản trừ định kỳ không có tên trong danh sách.

Với tài khoản quảng cáo trên mạng xã hội, quyền gắn và gỡ phương thức thanh toán là quyền nhạy cảm, nên chỉ để người quản trị chính giữ. Chi tiết về phân quyền trang và tài khoản quảng cáo nằm ở chuyên mục riêng về fanpage và kênh bán.

Đọc thông báo giao dịch: việc nhỏ quyết định tất cả

Hạn mức chỉ giới hạn thiệt hại; thông báo giao dịch mới là thứ giúp phát hiện sớm. Nếu thông báo chỉ về điện thoại của người cầm thẻ, công ty không có lớp quan sát thứ hai. Nên cho thông báo về cả người quản lý trực tiếp hoặc kế toán, tuỳ cách ngân hàng hỗ trợ.

Đọc thông báo không có nghĩa là soi từng ly cà phê. Người quản lý chỉ cần chú ý ba dấu hiệu: giao dịch ở nơi không liên quan tới công việc (một cửa hàng điện máy khi thẻ là thẻ xăng), giao dịch vào giờ hoặc ngày nhân viên không làm việc, và nhiều giao dịch nhỏ liên tiếp ở cùng một chỗ trong thời gian ngắn.

Khi thấy giao dịch lạ, hỏi người cầm thẻ trước khi kết luận. Đôi khi đó là một khoản chi hợp lý mà người quản lý không được báo. Nếu người cầm thẻ cũng không nhận ra, khoá thẻ ngay trên ứng dụng ngân hàng hoặc qua kênh hỗ trợ chính thức, rồi mới tìm hiểu nguyên nhân. Thông tin thẻ có thể đã lộ qua một trang mua hàng không an toàn mà không ai cố ý.

Ai được chỉnh hạn mức và loại giao dịch của thẻ

Hạn mức thẻ chỉ có ý nghĩa nếu người cầm thẻ không tự nâng được. Với thẻ phụ, nhiều ngân hàng để chủ thẻ chính quyết định hạn mức của thẻ phụ, nhưng cũng có sản phẩm cho người giữ thẻ phụ tự bật tắt một số tính năng trên ứng dụng của mình, như mở giao dịch trực tuyến hay giao dịch nước ngoài. Bạn hỏi ngân hàng cụ thể: người cầm thẻ phụ tự làm được những gì, chủ thẻ chính làm được những gì.

Nếu người cầm thẻ tự mở được loại giao dịch bị tắt, quy ước nội bộ phải bù vào chỗ đó: việc mở giao dịch trực tuyến hay nâng hạn mức phải được người quản lý đồng ý trước, và thông báo giao dịch về người quản lý giúp phát hiện khi quy ước bị bỏ qua.

Quyền chỉnh hạn mức của thẻ chính, hoặc của tài khoản mà thẻ gắn vào, nên nằm ở chủ doanh nghiệp. Kế toán có thể đề xuất, chủ thực hiện. Khi cần nâng tạm thời cho một chuyến công tác hay một đợt mua hàng lớn, ghi ngày nâng và ngày hạ, giống cách làm với hạn mức ngân hàng điện tử. Hạn mức nâng tạm rồi để quên là chuyện thường gặp và chỉ lộ ra khi có giao dịch lớn bất thường.

Mỗi quý, khi rà phân quyền ngân hàng, mở luôn danh sách thẻ: thẻ nào còn hoạt động, ai cầm, hạn mức bao nhiêu, loại giao dịch nào đang mở. Thẻ không dùng trong ba tháng nên được khoá cho tới khi cần lại.

Thu hồi thẻ khi nhân viên đổi việc hoặc nghỉ

Thẻ là thứ hữu hình nên hay bị coi là thu lại tấm nhựa là xong. Thực ra cần làm đủ các việc sau:

  • Khoá hoặc huỷ thẻ phụ trên hệ thống ngân hàng, không chỉ thu thẻ vật lý, vì số thẻ có thể đã được lưu ở nhiều trang mua hàng.
  • Lấy danh sách dịch vụ đang gắn với thẻ đó, chuyển từng dịch vụ sang phương thức thanh toán khác trước khi khoá nếu muốn giữ dịch vụ.
  • Đổi tài khoản đăng nhập của các dịch vụ đó sang hộp thư công ty nếu đang đứng tên hộp thư của người nghỉ.
  • Đối chiếu chứng từ của giao dịch cuối cùng, chốt những khoản còn thiếu hoá đơn.
  • Nếu người nhận việc mới cần thẻ, phát hành thẻ mới cho họ, không chuyển thẻ cũ sang tay người mới.
  • Cập nhật bảng quản lý thẻ: ngày khoá, người khoá, lý do.

Việc thu hồi thẻ là một dòng trong danh sách thu hồi quyền chung khi nhân viên nghỉ việc. Gắn nó vào quy trình đó để không phụ thuộc vào việc ai đó nhớ ra.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên dùng thẻ công ty chi việc riêng thì xử lý thế nào?

Trước hết hỏi lại để xác định có nhầm lẫn không. Nếu đúng là chi sai mục đích, xử lý theo quy định nội bộ và biên bản giao thẻ đã ký. Những trường hợp phức tạp hay có tranh chấp, bạn hỏi luật sư hoặc người phụ trách nhân sự trước khi quyết định.

Có nên lưu thông tin thẻ công ty trên trình duyệt của máy văn phòng không?

Không nên với máy dùng chung, vì ai ngồi vào máy cũng có thể mua hàng bằng thẻ đó. Nếu một nhân viên phụ trách việc trả tiền trực tuyến, chỉ lưu trên tài khoản trình duyệt riêng của họ, máy có khoá, và tốt nhất là dùng thẻ ảo hạn mức thấp cho từng dịch vụ.

Hạn mức thẻ phụ có thể đặt riêng cho từng người không?

Nhiều ngân hàng cho phép, nhưng không phải tất cả. Hỏi ngân hàng khi đăng ký phát hành, vì đây là tính năng quyết định thẻ phụ có kiểm soát được hay không. Nếu không đặt riêng được, cân nhắc thẻ độc lập với hạn mức thấp cho từng người.

Thẻ công ty bị mất thì ai được quyền khoá?

Người cầm thẻ khoá được thì càng tốt vì nhanh nhất, nhưng chủ thẻ chính hoặc người quản trị cũng phải khoá được. Ghi rõ trong biên bản giao thẻ rằng mất thẻ phải báo ngay, và lưu sẵn cách khoá thẻ qua ứng dụng hoặc kênh hỗ trợ chính thức của ngân hàng.

Giao thẻ cho cộng tác viên hay người làm thời vụ có ổn không?

Nên hạn chế. Với người làm ngắn hạn, cách an toàn hơn là thẻ ảo hạn mức thấp có ngày hết hiệu lực, hoặc tạm ứng một khoản nhỏ có quyết toán. Nếu buộc phải giao thẻ, đặt hạn mức sát nhu cầu và khoá ngay khi hết hợp đồng.

Chứng từ của giao dịch thẻ nên nộp lúc nào?

Càng sớm càng tốt, thường trong vài ngày sau giao dịch hoặc theo kỳ quyết toán nội bộ. Quy ước một thời hạn cố định trong biên bản giao thẻ, và kế toán đối chiếu sao kê thẻ với chứng từ mỗi kỳ để tìm khoản thiếu hoá đơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138