PhanQuyen.comPhân Quyền
Ngân hàng điện tử, ví, thanh toán

Ví điện tử của cửa hàng: đứng tên ai, nhân viên được xem gì, ai được rút tiền

Phân quyền ví điện tử nhận tiền ở cửa hàng: ví cá nhân hay ví doanh nghiệp, tài khoản thu ngân chỉ xem tiền về, quyền rút và đổi tài khoản nhận tiền.

Cashier at a small bubble tea shop in Hue holding a phone beside the counter, blank screen, owner watching from the back room doorway, faces turned away, warm evening light

Ví điện tử dùng để nhận tiền ở cửa hàng cần được quản trị như một tài khoản ngân hàng nhỏ: đứng tên ai, ai được xem tiền về, ai được rút tiền ra, và ai được đổi tài khoản ngân hàng liên kết. Ở nhiều cửa hàng, cả bốn quyền này nằm trên một chiếc điện thoại đặt ở quầy, mở khoá bằng một mã ai cũng biết. Như vậy là mỗi nhân viên ca tối đều có trong tay quyền chuyển hết số dư đi nơi khác.

Bài này giúp chủ cửa hàng, chủ quán nhỏ sắp xếp lại quyền trên ví nhận tiền. Mỗi nhà cung cấp ví có sản phẩm cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp với tính năng phân quyền khác nhau, và tính năng thay đổi theo thời gian. Bài nói theo nguyên tắc, không so sánh hay khen chê ví nào; phần cụ thể bạn tìm mục quản lý cửa hàng, quản lý nhân viên trong ứng dụng và tra trợ giúp chính thức.

Ví cá nhân của chủ và ví đăng ký cho cửa hàng

Nhiều cửa hàng bắt đầu bằng cách dùng ví cá nhân của chủ: in mã nhận tiền dán ở quầy, khách quét là tiền về ví chủ. Cách này đơn giản lúc đầu nhưng gặp ba vấn đề khi cửa hàng có nhân viên. Thứ nhất, ví cá nhân thường không có khái niệm tài khoản phụ cho nhân viên, nên muốn nhân viên kiểm tiền về thì phải đưa điện thoại hoặc mật khẩu của chủ. Thứ hai, tiền bán hàng lẫn với tiền riêng, khó tách khi làm sổ sách. Thứ ba, khi chủ vắng, không ai xử lý được khách báo chuyển nhầm hay cần hoàn tiền.

Các ví có sản phẩm cho người bán thường cho đăng ký cửa hàng với thông tin của hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, tạo nhiều điểm bán, và thêm tài khoản nhân viên với quyền giới hạn. Đây là điều kiện để phân quyền thật sự. Thủ tục đăng ký và giấy tờ cần có khác nhau theo từng ví và theo loại hình kinh doanh; bạn đọc điều kiện trên trang chính thức của ví.

Dù chọn cách nào, câu hỏi gốc vẫn là ai đứng tên. Ví đứng tên cá nhân nào thì người đó có quyền cao nhất và chịu trách nhiệm trước nhà cung cấp ví. Nếu cửa hàng có nhiều người góp vốn hoặc do người nhà quản lý thay, điều này cần được nói rõ từ đầu, vì đổi người đứng tên ví về sau không đơn giản.

Xếp quyền trên ví theo vai trò ở cửa hàng

Bảng gợi ý cho một cửa hàng khoảng mười người, chia ca. Tên quyền trên từng ví có thể khác, bạn đối chiếu với mục quản lý nhân viên của ví mình.

Vai tròXem tiền về theo caHoàn tiền cho kháchRút tiền về ngân hàngĐổi tài khoản liên kết, thêm nhân viên
Thu ngânCó, chỉ ở điểm bán của mìnhKhôngKhôngKhông
Quản lý caCó, cả cửa hàngCó, theo quy ước nội bộKhôngKhông
Kế toánCó, toàn bộ lịch sửKhôngKhông, hoặc chỉ theo lịch chủ duyệtKhông
Chủ cửa hàngCóCóCóCó, và chỉ chủ

Quyền đổi tài khoản ngân hàng liên kết là quyền nặng nhất trên ví, nặng hơn cả quyền rút tiền. Ai đổi được tài khoản liên kết sang tài khoản của mình thì mọi lần rút tiền sau đó, kể cả do chủ bấm, đều chảy về người đó. Quyền này chỉ để chủ giữ.

Nếu ví của bạn không tách được các quyền như bảng trên, cân nhắc giữ ví chính chỉ trên điện thoại của chủ, còn nhân viên kiểm tiền về bằng loa thông báo hoặc bằng thông báo biến động mà ví hỗ trợ cho tài khoản nhân viên.

Chiếc điện thoại ở quầy: rủi ro lớn nhất

Điện thoại quầy đăng nhập ví của chủ. Cửa hàng đặt một chiếc điện thoại ở quầy, đăng nhập sẵn ví của chủ để nhân viên kiểm tiền về. Chỉ cần biết mã mở ví, bất kỳ ai cũng chuyển hoặc rút được tiền. Nên thay bằng tài khoản nhân viên chỉ có quyền xem.

Mã mở khoá dùng chung cho cả cửa hàng. Mã mở khoá điện thoại và mã mở ví thường được đọc to giữa ca cho nhanh. Sau vài tháng, nhân viên cũ đã nghỉ vẫn nhớ. Mỗi người có tài khoản riêng thì không cần chia mã.

Ứng dụng ngân hàng của chủ cũng nằm trên máy đó. Khi một điện thoại vừa có ví vừa có ứng dụng ngân hàng của chủ, quyền trên tài khoản ngân hàng cũng lộ theo. Điện thoại ở quầy chỉ nên có những gì nhân viên quầy cần.

Thông báo tiền về bị tắt hoặc chỉ về máy chủ. Nhân viên không thấy tiền về thì phải hỏi chủ, chủ bận thì nhân viên đoán, khách chưa chuyển mà vẫn được giao hàng. Ngược lại, thông báo chỉ về máy quầy thì chủ mất dấu khi có giao dịch hoàn tiền lạ. Thông báo nên về cả hai.

Sắp xếp lại quyền trên ví trong một buổi tối

Việc này làm sau giờ đóng cửa, khi không có giao dịch đang diễn ra.

  1. Liệt kê mọi ví đang dùng để nhận tiền ở cửa hàng, kể cả ví phụ mở thêm vì khách hay dùng.
  2. Với từng ví, ghi ai đứng tên, tài khoản ngân hàng liên kết là của ai, và những thiết bị nào đang đăng nhập.
  3. Đăng xuất ví khỏi mọi thiết bị không phải của chủ, nếu ví có chức năng quản lý thiết bị đăng nhập.
  4. Tạo tài khoản nhân viên với quyền xem theo điểm bán hoặc theo ca nếu ví hỗ trợ, mỗi người một tài khoản.
  5. Đổi mã mở ví và bật xác thực cho thao tác rút tiền, đổi tài khoản liên kết.
  6. Kiểm lại tài khoản ngân hàng liên kết có đúng là tài khoản của cửa hàng hoặc của chủ không.
  7. Ghi lại tất cả vào một bảng, cất cùng sổ thiết bị và bảng người dùng ngân hàng của cửa hàng.

Sau buổi tối này, khi một nhân viên nghỉ việc, bạn chỉ cần khoá đúng tài khoản nhân viên của họ trên ví, không phải đổi mã cho cả cửa hàng.

Hoàn tiền và chuyển nhầm: ai được làm gì

Hoàn tiền là thao tác làm tiền đi ra khỏi ví, nên cần được đối xử như một lệnh chi. Ở cửa hàng nhỏ, tình huống hay gặp là khách chuyển thừa, chuyển hai lần, hoặc huỷ đơn sau khi đã chuyển. Nhân viên quầy muốn xử lý ngay để khách vui, và nếu họ có quyền hoàn tiền thì họ sẽ hoàn ngay, đôi khi hoàn sang một tài khoản khác với tài khoản đã chuyển vì khách nhờ.

Quy ước đơn giản giúp tránh rắc rối: chỉ quản lý ca hoặc chủ được hoàn tiền; hoàn đúng về nguồn đã chuyển nếu ví hỗ trợ; không hoàn sang tài khoản khác theo lời khách; mỗi lần hoàn ghi lại lý do và mã giao dịch gốc. Nếu khách đòi hoàn sang tài khoản khác, nhân viên ghi thông tin và hẹn chủ liên hệ lại.

Với trường hợp khách báo đã chuyển nhưng cửa hàng chưa thấy tiền về, nhân viên không được tự giao hàng chỉ vì khách cho xem ảnh màn hình chuyển khoản, vì ảnh có thể bị chỉnh. Quy ước là chờ thông báo tiền về trên tài khoản của cửa hàng, hoặc gọi quản lý xác nhận. Đây là quyền xem chứ không phải quyền chi, nhưng là quyền nhân viên quầy cần có để không bị lừa.

Rút tiền từ ví về ngân hàng: theo lịch, do một người bấm

Tiền nằm lâu trong ví bán hàng là tiền nằm ngoài tầm theo dõi của sổ sách ngân hàng, và số dư càng lớn thì thiệt hại càng lớn nếu ví bị lộ. Nhiều ví cho cài rút tự động về tài khoản liên kết theo ngày hoặc khi số dư vượt một mức. Nếu có, đây là cách tốt nhất: không ai phải bấm rút, nên cũng không ai cần quyền rút hằng ngày.

Nếu phải rút thủ công, chọn một lịch cố định, ví dụ cuối mỗi ngày hoặc mỗi tối thứ hai và thứ năm, và chỉ một người làm, thường là chủ. Kế toán đối chiếu số đã rút với tổng tiền về theo báo cáo của ví và với sao kê ngân hàng. Khi lịch cố định, một lần rút ngoài lịch sẽ nổi bật ngay trên sao kê.

Tránh dùng tiền trong ví để chi trực tiếp cho nhà cung cấp hay trả lương nếu ví cho phép chuyển ra ngoài. Mỗi đường tiền ra là một quyền phải quản lý thêm. Gom tiền về một tài khoản ngân hàng rồi chi từ đó, nơi đã có người lập và người duyệt, giúp mọi khoản chi đi qua cùng một hàng rào.

Ghi lịch rút và người được rút vào bảng quản lý ví. Khi người đó đi vắng, lịch rút tạm hoãn chứ không giao mã cho người khác bấm thay.

Mã nhận tiền ở quầy: ai được tạo, ai được đổi

Mã nhận tiền dán ở quầy hay in trên hoá đơn là đầu vào của toàn bộ dòng tiền qua ví. Trong mô hình nhiều điểm bán, mỗi điểm bán có mã riêng, và việc tạo mã mới, in lại mã, hay gắn mã với điểm bán nào là quyền của người quản trị cửa hàng trên ví. Nếu nhân viên tự tạo được mã nhận tiền mới, về lý thuyết họ có thể tạo một mã trỏ tới nơi khác và dán đè lên mã cũ.

Quy ước an toàn: chỉ chủ hoặc người quản trị được tạo và in mã; mã đang dùng được ghi lại cùng tên điểm bán; mỗi đầu ca, nhân viên nhìn lại mã ở quầy có đúng là mã đã được dán không, có lớp dán đè không. Việc kiểm tra chống dán mã giả bằng mắt là phần an toàn chung; ở đây điều cần nhớ là quyền tạo mã phải nằm ở đúng người.

Khi đổi tài khoản liên kết hay đổi điểm bán, thay mã cũ ở mọi chỗ đã in, kể cả trên tờ rơi, hộp giao hàng và trang bán hàng trực tuyến. Mã cũ còn trôi nổi mà vẫn hoạt động thì tiền của khách có thể đi vào nơi bạn không còn theo dõi.

Khi nhân viên nghỉ và khi đổi người quản lý

Nếu đã làm theo cách mỗi người một tài khoản, việc thu hồi khi nhân viên nghỉ chỉ là khoá tài khoản nhân viên đó trên ví và kiểm tra thiết bị của họ không còn đăng nhập. Nếu cửa hàng vẫn đang dùng mã chung, việc tối thiểu là đổi mã mở ví và mã điện thoại quầy ngay ngày người đó nghỉ, không chờ tới khi có chuyện.

Khi đổi người quản lý cửa hàng, đặc biệt là người quản lý có quyền hoàn tiền hoặc rút tiền, kiểm thêm hai việc: danh sách tài khoản ngân hàng liên kết có bị thêm tài khoản nào lạ không, và lịch sử hoàn tiền vài tháng gần nhất có bất thường không. Hai việc này không mất nhiều thời gian nếu ví có trang quản lý cho chủ cửa hàng.

Nếu cửa hàng có nhiều chi nhánh, ví dụ giả định một chuỗi ba quán ở Huế, mỗi chi nhánh nên là một điểm bán riêng trong ví, quản lý chi nhánh chỉ xem được điểm bán của mình. Chủ xem được tất cả. Cách chia này cũng giúp đối soát doanh thu theo chi nhánh mà không phải tách tay.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có dùng ví cá nhân của chủ để nhận tiền bán hàng được không?

Nhiều hộ kinh doanh vẫn làm vậy, nhưng khi có nhân viên thì khó phân quyền, và tiền kinh doanh lẫn tiền riêng gây khó cho sổ sách và kê khai. Điều kiện đăng ký ví cho người bán và nghĩa vụ kê khai thay đổi theo quy định hiện hành; bạn kiểm với nhà cung cấp ví và cơ quan thuế hoặc kế toán.

Nhân viên cần quyền gì để kiểm khách đã chuyển tiền?

Chỉ cần quyền xem giao dịch đến ở điểm bán của mình hoặc nhận thông báo tiền về. Không cần quyền rút, chuyển hay hoàn tiền. Nếu ví không có tài khoản nhân viên chỉ xem, dùng loa thông báo hoặc thông báo biến động thay vì đăng nhập ví chủ trên máy quầy.

Có nên liên kết ví cửa hàng với tài khoản ngân hàng cá nhân của chủ không?

Tuỳ quy mô và cách tổ chức sổ sách. Điều quan trọng hơn là chỉ chủ được thay đổi tài khoản liên kết, và mỗi lần thay đổi đều có xác thực. Nếu cửa hàng có tài khoản ngân hàng đứng tên hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, liên kết vào đó giúp tách tiền rõ hơn.

Làm sao biết ví đang đăng nhập trên những thiết bị nào?

Nhiều ví có mục quản lý thiết bị hoặc lịch sử đăng nhập trong phần cài đặt bảo mật. Bạn tìm mục này trong ứng dụng hoặc tra trợ giúp chính thức. Nếu ví không có, đổi mật khẩu và mã mở ví thường buộc các thiết bị khác đăng nhập lại.

Khách nhờ hoàn tiền sang một tài khoản khác thì có làm không?

Không nên. Hoàn về đúng nguồn đã chuyển là cách an toàn và dễ đối chiếu. Hoàn sang tài khoản khác theo lời khách mở ra kẽ hở cho lừa đảo và nhầm lẫn. Ghi lại yêu cầu, để chủ cửa hàng liên hệ và xử lý theo quy định của ví.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138