PhanQuyen.comPhân Quyền
Phần mềm bán hàng, kế toán, kho

Cửa hàng nhiều chi nhánh: phân quyền để mỗi người chỉ thấy điểm bán của mình

Mở chi nhánh thứ hai là lúc phân quyền dễ rối nhất. Cách chia quyền theo điểm bán, quản lý chi nhánh, chuyển kho giữa chi nhánh và nhân viên làm nhiều nơi.

Two small bakery branches in Nghe An at dusk, a manager carrying a sealed carton between them across a quiet street, faces not visible, shop windows glowing

Khi cửa hàng chỉ có một điểm bán, chủ đứng đó mỗi ngày và nhìn thấy gần như mọi việc. Khi mở điểm thứ hai, chủ chỉ còn ở một nơi tại một thời điểm, và phần mềm bán hàng trở thành đôi mắt ở nơi còn lại. Lúc này cách chia quyền theo chi nhánh quyết định chủ nhìn thấy gì, và quản lý ở mỗi nơi được tự quyết tới đâu.

Lỗi hay gặp nhất khi mở chi nhánh là sao chép nguyên cách làm của điểm đầu tiên: tài khoản của mọi người thấy mọi chi nhánh, quản lý điểm mới được cấp quyền gần bằng chủ để tự xoay xở. Vài tháng sau, nhân viên điểm này sửa được tồn kho điểm kia, phiếu chuyển hàng không ai nhận, và báo cáo của từng nơi không còn tách bạch. Bài này đi qua các quyết định cần chốt trước khi mở tài khoản cho chi nhánh mới.

Nguyên tắc chính: quyền gắn với chi nhánh, không chỉ với vai trò

Ở một điểm bán, bạn chia quyền theo vai trò: thu ngân, quản lý ca, chủ. Khi có nhiều điểm, cần thêm một chiều nữa là phạm vi. Thu ngân ở điểm A có đúng vai trò thu ngân, nhưng chỉ trong phạm vi điểm A. Hầu hết phần mềm bán hàng có hỗ trợ nhiều chi nhánh đều cho gán người dùng vào một hoặc vài chi nhánh; tên gọi và cách làm khác nhau, bạn tra trợ giúp chính thức của nhà cung cấp và kiểm xem gói đang dùng có tính năng này không.

Kết hợp hai chiều, mỗi tài khoản trả lời được hai câu: người này làm việc gì, và ở đâu. Một quản lý ca ở điểm B duyệt huỷ đơn của điểm B, nhưng không nhìn thấy đơn của điểm A. Một kế toán có thể có phạm vi tất cả chi nhánh nhưng chỉ quyền xem. Chủ có phạm vi tất cả và toàn quyền.

Khi phạm vi được đặt đúng, báo cáo của mỗi chi nhánh tự nhiên tách bạch, nhân viên không lỡ tay bán hàng của kho chi nhánh khác, và khi có chênh lệch tồn kho, bạn biết nó thuộc về nơi nào. Đặt phạm vi sai, hay để mặc định là tất cả, thì mọi lợi ích đó mất, và nguyên tắc quyền tối thiểu bị phá ngay từ lúc tạo tài khoản.

Ma trận vai trò theo phạm vi chi nhánh

Ví dụ giả định cho một tiệm bánh có hai điểm ở Vinh và một xưởng làm bánh. Bạn thay bằng sơ đồ thật của mình.

Vai tròPhạm viBán, thu tiềnDuyệt huỷ, giảm giáChuyển khoXem báo cáo
Thu ngânMột điểm bánCóKhôngKhôngCa của mình
Quản lý chi nhánhMột điểm bánCóCó, trong ngưỡngTạo phiếu đi, nhận phiếu đếnChi nhánh mình, không giá vốn
Thủ kho xưởngXưởngKhôngKhôngTạo phiếu xuất cho chi nhánhTồn kho xưởng
Kế toánTất cảKhôngKhôngKhôngTất cả, chỉ xem
ChủTất cảCóCóCóTất cả

Để ý cột chuyển kho: người tạo phiếu đi và người nhận phiếu đến là hai người ở hai nơi. Đó là chỗ tách nhiệm tự nhiên của mô hình nhiều chi nhánh, đừng bỏ phí nó bằng cách cho một người làm cả hai đầu.

Chuyển hàng giữa chi nhánh: hai đầu, hai người

Phiếu chuyển kho là nơi hàng dễ biến mất nhất, vì nó nằm giữa hai nơi và không thuộc hẳn nơi nào. Quy trình gợi ý:

  1. Quản lý chi nhánh gửi hoặc thủ kho xưởng tạo phiếu chuyển trong phần mềm, ghi số lượng thật đã đóng thùng. Phiếu ở trạng thái đang chuyển, hàng đã trừ khỏi kho gửi nhưng chưa cộng vào kho nhận.
  2. Người vận chuyển mang hàng tới; nếu có thể, niêm phong thùng và ghi số niêm phong vào ghi chú phiếu.
  3. Quản lý chi nhánh nhận đếm hàng thực tế và xác nhận phiếu bằng tài khoản của mình. Nếu thiếu, ghi số thực nhận và lý do, không xác nhận đủ cho xong.
  4. Phần mềm cộng hàng vào kho nhận theo số đã xác nhận. Chênh lệch giữa số gửi và số nhận hiện ra như một dòng cần xử lý.
  5. Chủ hoặc kế toán xem danh sách phiếu đang chuyển quá một ngày và phiếu có chênh lệch, mỗi tuần một lần.

Điều quan trọng về quyền: người ở chi nhánh nhận không được sửa số lượng gửi, người ở chi nhánh gửi không được bấm nhận thay. Nếu phần mềm cho phép một tài khoản có phạm vi cả hai chi nhánh làm cả hai việc, đừng cấp phạm vi đó cho quản lý chi nhánh.

Nhân viên làm ở nhiều chi nhánh

Gán đúng những chi nhánh người đó thật sự làm. Nhân viên xoay ca giữa hai điểm được gán phạm vi hai điểm, không phải tất cả. Khi họ chuyển hẳn về một điểm, thu bớt phạm vi ngay hôm đó.

Mỗi lần đăng nhập phải chọn đúng chi nhánh. Một số phần mềm hỏi chọn chi nhánh khi đăng nhập hoặc nhớ chi nhánh cuối cùng. Nhân viên làm nhiều nơi dễ bán hàng trên phiếu của điểm này trong khi đứng ở điểm kia, làm tồn kho hai nơi cùng lệch. Nhắc họ kiểm tên chi nhánh trên màn hình trước khi bán đơn đầu tiên của ca.

Quản lý vùng là một vai trò riêng. Khi có ba bốn điểm, chủ thường giao một người đi kiểm các điểm. Vai trò này cần xem báo cáo và duyệt việc ở nhiều nơi, nhưng thường không cần sửa giá gốc hay quản lý tài khoản. Tạo vai trò riêng thay vì cho họ quyền chủ.

Người hỗ trợ tạm thời có ngày hết hạn. Mùa cao điểm, nhân viên điểm A sang phụ điểm B một tuần. Thêm phạm vi điểm B cho họ, ghi ngày thu lại vào bảng phân quyền, và đặt nhắc việc cho chính mình.

Quyền của quản lý chi nhánh: tự chủ tới đâu

Quản lý chi nhánh là người chủ cần tin nhất, nhưng cũng là người có nhiều cơ hội nhất để làm lệch số liệu ở một nơi chủ không có mặt. Cân bằng ở đây không phải là siết thật chặt, vì quản lý không làm được việc thì chi nhánh không chạy. Cân bằng là cho quyền điều hành rộng, nhưng giữ lại những quyền làm thay đổi bức tranh tổng.

Quyền nên giao: duyệt huỷ đơn, trả hàng, giảm giá trong ngưỡng; đóng mở ca; tạo phiếu chuyển và nhận hàng; xem doanh thu, tồn kho số lượng của chi nhánh mình; đề nghị tạo tài khoản cho nhân viên mới. Quyền nên giữ lại ở chủ: sửa giá gốc hoặc bảng giá chi nhánh, xem giá vốn và lãi, điều chỉnh tồn kho sau kiểm kê, tạo hoặc khoá tài khoản, xoá chứng từ, xuất dữ liệu khách hàng.

Với điều chỉnh tồn kho sau kiểm kê, quản lý chi nhánh nên được lập phiếu kiểm kê và đề xuất điều chỉnh, còn người duyệt là chủ hoặc kế toán. Cách tách người kiểm và người duyệt chênh lệch kho có bài riêng trong danh mục này. Ở đây chỉ nhấn mạnh: đừng để một người vừa quản lý hàng của chi nhánh vừa tự xoá được chênh lệch hàng của chính chi nhánh đó.

Chủ không có mặt: nhìn chi nhánh qua báo cáo và nhật ký

Khi đã chia phạm vi đúng, chủ có lợi thế lớn: mọi thao tác ở mỗi chi nhánh gắn với một tài khoản cụ thể, một chi nhánh cụ thể. Điều còn lại là có thói quen nhìn. Với hai ba chi nhánh, mỗi tối chủ nên xem ba thứ theo từng nơi: doanh thu và số đơn so với cùng ngày tuần trước, số đơn huỷ và tổng giảm giá tay, phiếu chuyển kho còn treo. Chỉ cần thấy một chi nhánh lệch khỏi nhịp thường ngày là biết sáng mai nên gọi ai.

Đừng biến việc xem báo cáo thành giám sát từng phút. Quản lý chi nhánh cần cảm thấy được tin để tự xoay xở; nếu mỗi lần huỷ một đơn lại nhận tin nhắn hỏi han, họ sẽ né duyệt và đẩy hết việc về chủ, và chi nhánh chạy chậm đi. Nhịp hợp lý là xem hằng ngày, hỏi theo tuần, trừ khi có dấu hiệu thật sự bất thường.

Một điểm nữa là giờ đăng nhập. Nhiều phần mềm cho xem nhật ký đăng nhập theo người dùng. Tài khoản của chi nhánh đăng nhập lúc nửa đêm khi cửa hàng đã đóng, hoặc đăng nhập từ một thiết bị lạ, là thứ đáng hỏi. Việc đọc nhật ký đăng nhập và rà soát định kỳ có danh mục riêng trên trang; ở đây chỉ cần nhớ rằng nhiều chi nhánh nghĩa là nhiều thiết bị, nhiều người, nên nhật ký càng có giá trị.

Nếu chủ muốn nhờ chatbot tóm tắt số liệu nhiều chi nhánh mỗi tuần, nên xuất báo cáo tổng hợp, thay tên chi nhánh bằng mã như CN1, CN2, bỏ tên nhân viên, rồi mới dán. Kết quả là gợi ý để đọc, không phải để kết luận về ai.

Chuẩn bị phân quyền trước ngày khai trương chi nhánh mới

Danh sách việc nên xong ít nhất ba ngày trước khai trương, để có thời gian thử:

  • Tạo chi nhánh trong phần mềm với tên rõ ràng, kho riêng, bảng giá nếu có khác.
  • Tạo tài khoản riêng cho từng nhân viên chi nhánh mới, gán vai trò và phạm vi chỉ chi nhánh đó.
  • Kiểm lại tài khoản của nhân viên điểm cũ: họ có lỡ được gán phạm vi tất cả chi nhánh không. Phạm vi mặc định khi tạo chi nhánh mới đôi khi là tự động cộng vào cho mọi người.
  • Đăng nhập thử bằng tài khoản quản lý chi nhánh mới: tạo đơn, huỷ đơn, tạo phiếu chuyển, thử xem báo cáo của chi nhánh cũ. Mọi thứ của chi nhánh cũ phải không thấy được.
  • Thử chuyển một thùng hàng thật nhỏ giữa hai nơi theo đúng quy trình hai đầu.
  • In bảng phân quyền cập nhật, ghi ngày, gửi cho quản lý hai chi nhánh.

Mở chi nhánh ở tỉnh khác thì thêm một bước: nghĩ trước chuyện chủ không thể có mặt trong ngày khi có sự cố tài khoản. Cần có người thứ hai ở xa có quyền khoá tài khoản khẩn cấp, thường là đồng sở hữu hoặc người quản lý tin cậy ở điểm gốc.

Câu hỏi thường gặp

Phần mềm bán hàng gói đang dùng không tách được phạm vi chi nhánh thì sao?

Hỏi nhà cung cấp gói nào hỗ trợ, vì đây là tính năng nền tảng khi có nhiều điểm bán. Nếu chưa nâng cấp được, dùng tài khoản riêng cho từng người, quy định giấy về chi nhánh làm việc, và chủ đọc báo cáo theo nhân viên mỗi tuần để phát hiện thao tác sai chỗ.

Quản lý chi nhánh có nên được xem doanh thu của chi nhánh khác không?

Thường không cần. Nếu bạn muốn tạo không khí thi đua, chia sẻ con số tổng hợp có chủ đích trong buổi họp thay vì mở quyền xem báo cáo chi tiết. Quyền đã mở ra thì khó thu lại mà không gây thắc mắc.

Ai nên được điều chỉnh tồn kho của chi nhánh sau kiểm kê?

Quản lý chi nhánh lập phiếu kiểm kê và đề xuất, chủ hoặc kế toán duyệt điều chỉnh. Không để người quản lý hàng của một nơi tự xoá chênh lệch hàng của chính nơi đó, vì như vậy chênh lệch biến mất mà không ai hỏi.

Phiếu chuyển kho bị treo nhiều ngày có nguy hiểm không?

Có. Hàng đã trừ ở nơi gửi nhưng chưa cộng ở nơi nhận, nên không nằm trong tồn kho của nơi nào. Chủ hoặc kế toán nên xem danh sách phiếu đang chuyển quá một ngày mỗi tuần và hỏi từng phiếu.

Nhân viên xoay ca giữa hai điểm có cần hai tài khoản không?

Không cần. Một tài khoản gán phạm vi hai chi nhánh là đủ, miễn là họ chọn đúng chi nhánh mỗi lần đăng nhập. Khi họ chuyển hẳn về một điểm, thu bớt phạm vi ngay hôm đó.

Mở chi nhánh mới thì có cần rà lại tài khoản điểm cũ không?

Cần. Một số phần mềm tự cộng chi nhánh mới vào phạm vi của người dùng cũ khi tạo. Đăng nhập thử bằng tài khoản nhân viên điểm cũ để chắc họ không thấy hay bán được hàng của chi nhánh mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138