PhanQuyen.comPhân Quyền
Vòng đời tài khoản nhân viên

Quyền truy cập trong thời gian báo trước nghỉ việc: thu dần mà không làm đứt việc

Từ lúc nhân viên nộp đơn đến ngày làm cuối có vài tuần. Cách thu quyền theo từng tuần, quyền nào thu ngay, quyền nào giữ tới ngày cuối, ai theo dõi.

Manager and departing employee sitting side by side at a long table in a small logistics office in Dong Nai, reviewing a notebook together, both seen from behind, laptop lid half closed

Khoảng thời gian từ lúc nhân viên nộp đơn đến ngày làm việc cuối nên được dùng để thu quyền dần theo một lịch định trước: quyền tiền và quyền quản trị chuyển đi sớm nhất, quyền tạo và sửa dữ liệu giảm dần theo tiến độ bàn giao, còn đăng nhập cơ bản giữ tới cuối ngày làm việc cuối cùng. Dồn mọi thứ vào một ngày cuối là cách dễ sót nhất và cũng căng thẳng nhất cho cả hai bên.

Bộ luật Lao động quy định thời hạn báo trước khi chấm dứt hợp đồng tuỳ loại hợp đồng và trường hợp, nên khoảng này có thể ngắn vài ngày hoặc dài vài tuần; số ngày cụ thể bạn tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư. Bài này không bàn thủ tục nhân sự mà chỉ bàn một câu hỏi: trong những tuần đó, người sắp nghỉ nên còn quyền gì. Danh sách khoá trong ngày cuối đã có nhiều bài trên các trang về bảo mật; ở đây là phần trước ngày cuối, phần mà doanh nghiệp nhỏ hay bỏ trống.

Vì sao không nên khoá hết ngay khi nhận đơn

Một số chủ doanh nghiệp, nhất là sau một lần bị nhân viên cũ gây chuyện, chọn cách khoá mọi tài khoản ngay khi nhận đơn. Cách này có chỗ dùng, nhưng không nên là mặc định. Người nộp đơn đúng hạn đa số là người muốn rời đi tử tế. Khoá ngay khiến họ không bàn giao được, khách hàng đang làm dở bị bỏ lửng, và những người ở lại nhìn vào đó rút ra bài học rằng nộp đơn sớm là thiệt.

Thực tế, phần lớn rủi ro thật nằm ở vài loại quyền cụ thể chứ không nằm ở việc người đó còn đăng nhập hộp thư. Nếu đã chuyển đi quyền tiền, quyền quản trị, quyền xuất dữ liệu hàng loạt, thì phần còn lại không đáng để làm đứt việc.

Ngoại lệ là khi có dấu hiệu bất thường: tranh chấp, nghi ngờ có hành vi gây hại, người nghỉ sang làm cho đối thủ trực tiếp và đang nắm dữ liệu khách hàng quan trọng. Khi đó công ty có thể chọn cho nghỉ sớm theo thoả thuận và khoá ngay. Cách làm cụ thể về mặt hợp đồng, quyền lợi người lao động trong trường hợp này nên hỏi luật sư, vì làm sai thủ tục có thể khiến công ty vướng tranh chấp lao động.

Lịch thu quyền mẫu cho khoảng báo trước bốn tuần

Bảng sau là ví dụ giả định với thời gian báo trước bốn tuần. Nếu khoảng báo trước ngắn hơn, bạn nén các bước lại nhưng giữ thứ tự.

MốcThu hoặc chuyểnGiữ lại
Ngày nhận đơnQuyền lập lệnh và duyệt lệnh chuyển tiền, thẻ công ty, chữ ký số; vai trò quản trị trên mọi hệ thống; quyền xuất toàn bộ danh sách kháchMọi quyền làm việc hằng ngày
Hết tuần thứ nhấtQuyền tạo người dùng, mời thành viên vào nhóm, chia sẻ ra ngoài công tyQuyền làm việc với khách đang phụ trách
Hết tuần thứ haiQuyền sửa ở những thư mục đã bàn giao xong, vai trò trên fanpage nếu việc nội dung đã có người nhậnQuyền xem để trả lời câu hỏi bàn giao
Hết tuần thứ baGỡ khỏi hộp thư chung, nhóm trò chuyện với nhà cung cấp và khách, sau khi đã giới thiệu người thayHộp thư cá nhân, phần mềm ở vai trò thấp
Ngày làm việc cuốiKhoá toàn bộ, đăng xuất mọi phiên, thu thiết bị, chìa khoá, đổi mật khẩu wifi nếu cầnKhông còn gì

Điểm mấu chốt là quyền tiền và quyền quản trị luôn ở dòng đầu. Đây không phải biểu hiện nghi ngờ: người sắp rời đi không còn chịu trách nhiệm lâu dài cho các quyết định tài chính, nên quyền quyết định tài chính chuyển cho người ở lại là hợp lý.

Quyền tiền và quyền quản trị: chuyển ngay ngày nhận đơn

Chuyển chứ không chỉ gỡ. Gỡ quyền lập lệnh của kế toán mà không cấp cho ai khác là để công ty không trả được lương tháng tới. Trước khi gỡ, xác định người nhận, làm thủ tục với ngân hàng và tổ chức cung cấp chữ ký số theo quy định của họ, rồi mới gỡ người cũ.

Quản trị viên phải có người thứ hai trước. Nếu người sắp nghỉ đang là quản trị viên duy nhất của fanpage, tên miền hay bộ văn phòng, việc đầu tiên là thêm chủ doanh nghiệp hoặc người được giao làm quản trị viên, xác nhận người mới đăng nhập được, rồi mới hạ vai trò người cũ. Làm ngược thứ tự là có thể mất luôn quyền.

Thiết bị nhận mã xác thực. Nhiều tài khoản quan trọng gắn số điện thoại hoặc ứng dụng xác thực trên điện thoại của nhân viên. Trong tuần đầu, chuyển phương thức xác thực sang thiết bị do công ty quản lý. Để tới ngày cuối mới nhớ thì có khi người nghỉ đã đổi số.

Ghi biên bản cho từng lần chuyển. Một dòng trong sổ kèm xác nhận của người giao và người nhận là đủ cho phần lớn quyền. Riêng quyền tài chính và quyền chủ tên miền, fanpage nên có biên bản bàn giao có chữ ký.

Giữ người sắp nghỉ đủ quyền để bàn giao tử tế

Bàn giao tốt cần người sắp nghỉ còn vào được nơi chứa công việc. Họ cần mở thư cũ để chuyển cho người thay, cần sửa tài liệu để ghi chú lại cách làm, cần nhắn khách để giới thiệu người phụ trách mới. Thu quyền quá sớm khiến bàn giao chỉ còn là một buổi nói miệng, và người ở lại sẽ mất nhiều tháng để tự tìm ra những gì người cũ biết.

Cách cân bằng là gắn việc thu quyền với tiến độ bàn giao, không gắn với ngày trên lịch một cách máy móc. Mỗi khi một mảng việc đã được người thay xác nhận nhận đủ, quyền sửa của người cũ trên mảng đó được gỡ, chỉ còn quyền xem. Như vậy quyền giảm theo nhịp công việc, người sắp nghỉ hiểu vì sao, và người thay có động lực nhận bàn giao sớm.

Nên chỉ định một người theo dõi lịch này, thường là quản lý trực tiếp, và một người thực hiện thao tác, thường là người giữ quản trị. Hai người gặp nhau ngắn mỗi tuần, đối chiếu sổ, là đủ.

Dấu hiệu nên rút ngắn lịch

Lịch thu dần là mặc định cho trường hợp bình thường. Một số dấu hiệu cho thấy nên rút ngắn và khoá sớm hơn, sau khi bàn với luật sư về phần thủ tục:

  • Tải xuống hoặc chia sẻ ra ngoài số lượng lớn tệp bất thường so với thói quen làm việc trước đó, thấy được qua nhật ký của hệ thống mà công ty đã thông báo là có theo dõi.
  • Đề nghị được cấp thêm quyền không liên quan tới bàn giao, ví dụ xin vào thư mục của phòng khác.
  • Thêm thành viên lạ vào nhóm, fanpage, tài khoản quảng cáo, hoặc đổi thư điện tử khôi phục của một tài khoản công ty sang địa chỉ cá nhân.
  • Thông tin đáng tin cậy rằng người đó sẽ làm cho một bên cạnh tranh trực tiếp và đang giữ dữ liệu nhạy cảm.
  • Không hợp tác bàn giao, tránh mặt, không trả lời về những quyền chưa ghi trong sổ.

Dấu hiệu không phải bằng chứng. Phản ứng đầu tiên là chuyển quyền quan trọng đi sớm hơn và trao đổi thẳng, không phải kết tội. Mọi việc xem nhật ký phải nằm trong phạm vi công ty đã thông báo minh bạch với nhân viên từ trước, không theo dõi lén.

Khi người sắp nghỉ là quản lý hoặc người giữ nhiều mối

Lịch thu dần ở trên hợp với nhân viên làm một mảng việc. Với người quản lý một bộ phận, một chi nhánh, hoặc người giữ quan hệ với nhiều khách lớn, khoảng báo trước cần được dùng khác đi một chút. Quyền của họ trải rộng hơn: duyệt đơn của cấp dưới, xem báo cáo của cả bộ phận, đầu mối với nhiều đối tác, thường là quản trị viên của vài hệ thống nhỏ mà chủ doanh nghiệp không để ý tới.

Việc đầu tiên vẫn là chuyển quyền tiền và quyền quản trị. Việc thứ hai là xác định ai sẽ duyệt thay trong thời gian chờ người mới: nếu quyền duyệt bị gỡ mà không có người nhận, cấp dưới sẽ đứng việc, hoặc tệ hơn, tự tìm cách vòng qua. Chủ doanh nghiệp tạm nhận quyền duyệt cũng được, miễn là ghi vào sổ và có hạn.

Việc thứ ba là danh sách đối tác. Người quản lý thường giữ nhiều mối quan hệ qua điện thoại và tài khoản nhắn tin cá nhân hơn là qua hộp thư công ty. Phần này không thu hồi được bằng thao tác kỹ thuật, chỉ có thể chuyển giao bằng cách giới thiệu người thay với từng đối tác trong những tuần còn lại. Nên lên danh sách ngay tuần đầu và theo dõi từng mối đã giới thiệu xong hay chưa. Cam kết về việc không lôi kéo khách hàng sau khi nghỉ, nếu có, là chuyện hợp đồng và cần hỏi luật sư, vì phạm vi hợp lệ của loại cam kết này không đơn giản.

Ví dụ giả định: nhân viên điều phối ở công ty vận chuyển

Một công ty vận chuyển nhỏ ở Đồng Nai, ví dụ giả định, có anh điều phối nộp đơn nghỉ với thời gian báo trước bốn tuần. Anh đang là quản trị viên duy nhất của nhóm trò chuyện với các tài xế, giữ tài khoản trên cổng của hai khách hàng lớn, và có quyền duyệt tạm ứng xăng dầu trên phần mềm.

Ngày nhận đơn, chủ công ty được thêm làm quản trị viên nhóm tài xế, quyền duyệt tạm ứng chuyển cho chị kế toán. Tuần thứ hai, hai tài khoản trên cổng khách hàng được đổi sang hộp thư chung của phòng điều phối, người thay được khách cấp tài khoản riêng. Tuần thứ ba, anh rời nhóm khách hàng sau khi đã giới thiệu người thay. Ngày cuối, khoá hộp thư và phần mềm, thu điện thoại công ty.

Điều đáng nói là không có bước nào gây khó chịu, vì anh được báo lịch ngay khi nộp đơn. Khi một tài xế gọi nhầm cho anh hai tuần sau, anh chỉ việc chỉ sang người thay.

Câu hỏi thường gặp

Có cần báo trước lịch thu quyền cho người nộp đơn không?

Nên báo, ngay trong buổi trao đổi đầu tiên sau khi nhận đơn. Người sắp nghỉ biết trước lịch sẽ chủ động bàn giao theo thứ tự đó và không thấy bị bất ngờ. Lịch nên là quy trình chung của công ty chứ không phải soạn riêng cho từng người.

Thời gian báo trước chỉ vài ngày thì làm thế nào?

Nén lịch lại nhưng giữ thứ tự: ngày đầu chuyển quyền tiền và quyền quản trị, những ngày giữa bàn giao các mảng quan trọng nhất, ngày cuối khoá toàn bộ. Những gì chưa kịp bàn giao thì giữ tài khoản ở trạng thái khoá để người thay tự tra dữ liệu về sau.

Người sắp nghỉ có được tải tài liệu cá nhân về không?

Thông thường họ được lấy lại tài liệu riêng như ảnh cá nhân, giấy tờ của chính họ. Tài liệu công việc thuộc về ai lại tuỳ hợp đồng và quy định nội bộ. Tốt nhất là cho họ tự chọn tài liệu riêng dưới sự chứng kiến của quản lý, phần tranh chấp thì hỏi luật sư.

Có nên đọc nhật ký hoạt động của người sắp nghỉ không?

Chỉ trong phạm vi công ty đã thông báo minh bạch là có ghi nhật ký, và vì mục đích bảo vệ dữ liệu công ty. Không cài thêm công cụ theo dõi chỉ vì người đó nộp đơn. Việc xử lý dữ liệu nhân viên phải phù hợp Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và văn bản hiện hành.

Người sắp nghỉ là người duy nhất biết cách vận hành một hệ thống thì sao?

Đó là lý do quyền quản trị phải chuyển trong ngày đầu, và người thay phải ngồi cạnh làm thử trong những tuần còn lại. Yêu cầu ghi lại cách vận hành thành tài liệu ngắn, lưu trong thư mục chung của công ty, không lưu trong ổ cá nhân.

Nếu người sắp nghỉ đổi ý ở lại thì sao?

Mở lại quyền theo danh sách chuẩn của vị trí, không tự động trả lại mọi quyền cũ. Đây là dịp tốt để bỏ những quyền thừa đã tích tụ, vì bạn vừa có một bản đối chiếu đầy đủ về những gì người đó từng giữ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138